Öne Çıkanlar ÇOSB Dijital Dönüşüm Merkezi ÇOSB Başkanı Eyüp Sözdinler Global Sanayici GİRAY DUDA ÇOSB Sürdürülebilirlik Raporu

“Sanayimiz üçüncü santrale hazır olur”

GİRAY DUDA

Akkuyu Nükleer Santrali’nin inşaatına başlanması aşamasına gelinince, nükleer santraller Türkiye çapında iş dünyasının daha çok ilgisini çekmeye başladı. Nükleer santrallere tedarikçi olmak isteyenler kümelenmelere, çeşitli girişimlere, ziyaretlere başladılar. Bu arada, İstanbul Nükleer Santraller Zirvesi İstanbul’da ikinci kez toplandı ve Nükleer Eşleştirme Programına çok sayıda yerli ve yabancı firma katıldı. Bu zirveyi düzenleyen Organizasyon Komitesi’nin Başkanı Doç. Dr. Şule Ergin’e Global Sanayici adına sorduğumuz sorular ve aldığımız yanıtlar şöyle:    

 

- Sayın Şule Ergün, önce sizi tanıyalım.

 

Ben Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümünde öğretim üyesiyim. Burada toplanan, içinde bulunduğumuz İstanbul Nükleer Zirvesi’nin başkanıyım. Aynı zamanda Nükleer Mühendisler Derneğinde Yönetim Kurulu Üyesiyim. Üniversite ve dernek üyelerimizin görüş birliğiyle bu zirve etkinliği ortaya çıktı.

 

ENERJİ BAKANLIĞI’NDAN MANEVİ DESTEK

 

- Sadece sivil girişimle mi oluştu bu zirve? Enerji Bakanlığı’nın katkısı, desteği yok mu?

 

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın tam desteği var. Ancak maddi bir destek yok, manevi destek var. Konuları ve konuşmacıları belirlemede çok yardımları oldu. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın teknolojiyi yerlileştirme projesi var biliyorsunuz. Çünkü şu anda, Türk sanayiinin ürettiği kablo, beton, vana, boru, ekipman var, çok ciddi anlamda servis hizmeti sağlanabilir. Yapılması gereken çok şey var. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yerlileştirmeyi desteklediği için bizim yapmakta olduğumuz zirve de onun paralelinde oldu. Aslında bu hedefti ama zirvenin oluşmasına destek oldu. Bizim isteğimiz ve beklentimiz yerli firmaların katılımlarını arttırmaktı.

 

İLK PROJEDE YERLİLEŞTİRME YOK

 

- İlk iki nükleerde Yerli üretimle ilgili belli bir oran yok değil mi? Sanki üçüncüde olacak gibi.

 

- Üçüncü nükleer santral projesine sanayimiz de hazır olur. Daha net bilgilerle ortaya konulabilir. İlk projede, yani Akkuyu Nükleer Santralinde yerlileştirme diye bir şey yok. Santrali yürüten firmanın telaffuz ettiği bir rakam var. 20 milyar dolarlık yatırımda 8 milyar dolarlık bir oran diye. Bu söyledikleri çok net bir hesap değil. Olabildiğince yapılacak. Rusya Federasyonunun çok ciddi hesaplayıp söylediği rakam değil gibi. Sinop projesi için yerlileştirme ile ilgili bir anlaşma söz konusu diye biliyorum. Yerlileştirme karşı tarafa sunuluyor. Bununla ilgili çalışmalar var. Üçüncü santralle ilgili de edinilmiş tecrübelerin ardından ispatlamış olacaklar kendi kapasitelerini ve bu projede yer alabilirler. Şu anda değil maalesef.

 

YERLİ FİRMALARIN İLGİSİ ARTTI

 

- Nükleer yeni sayılabilecek bir konu Türkiye için. Katılımcılar, geçen yılki zirveye göre daha çok ilgi ile karşılaştıklarını söylüyorlar. Siz ne diyorsunuz?  

 

- Katılımda çok ciddi artış ve bir heyecanlılık var. Geçen yıl yabancı firmalar daha fazlaydı. Bu yıl yerli firmalar daha çok. Mümkün olduğu kadar birbirlerini daha iyi tanımaları için firmaları eşleştiriyoruz. Bunu Ticari Eşleştirme Derneği ile yapıyoruz. Firmalar birbirlerine bakıp eşleşmeye çalışıyorlar. Birbirlerini tanıyıp birbirleri hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyorlar. Akkuyu proje ekibi buradaydı, Sinop proje konsorsiyumu buradaydı. Birçok firma da eşleştirmeye katıldı. Eşleştirmelerin ardından geri dönüşleri bekleyeceğiz. Ama ilginin artması iyi bir şey. Geçen sene 500 civarındaydı, bu sene 800’ü aştı. Kayıt sayısı giderek artıyor. Geçen yıl zirve biraz daha akademik seviyedeydi. Bu sene firmalar sanayinin içinde yer alan tecrübeli konuşmacıların yer alması istediler. Sektörün ihtiyaçları konusunda konuşmalar oldu. 4 tane oturumumuz sektörün ihtiyaçları doğrultusunda oldu. Bir tane güvenlik oturumumuz vardı. Tedarik zinciri, yerli üretim, ürününün test edilmesi, insan kaynaklarının değerlendirilmesi gibi konular sanayicilerin ihtiyaçları doğrultusunda konuşuldu.

 

İSTANBUL’A ULAŞIM DAHA KOLAY

 

- Nükleer Enerji camiası genelde Ankara’da ama sanayi çoğunlukla İstanbul civarında oldu için mi İstanbul’u tercih ettiniz?

 

- Zirve için İstanbul’u seçmemizin tek sebebi yurt dışından gelen konuklarla ilgili. Çünkü Ankara’da yapmanız ikinci bir uçuşun yapılmasına sebep oluyor. Zaman zaman toplantılarda da böyle oluyor, İstanbul’da yapsak olmaz mı diyorlar. Nükleerde beyin takımı, karar mekanizmaları Ankara’daymış gibi gözüküyor. Bakanlık, Enerji Komisyonu, Nükleer Yatırım Ajansı, Türkiye’de tek nükleer enerji eğitimi veren Mühendislik Fakültesi Ankara’da. Ankara Sanayi Odası da nükleer enerji konusuna çok önem veriyor.

 

ANKARA’DA NÜKLEER KÜMELENME

 

- Ankara’da nükleer enerji kümelenmeleri başladı değil mi?

 

- Ankara Sanayi Odası’nın kümelenme çalışması var. Firmalar ihtiyaçlarını sıraladılar. İhtiyaçları belirlenecek ve nükleer çalışmalarda yer alabilmeleri için güzel çalışmalar olacak onlar için. Bu kaçınılmaz bir şey. Yol haritası Ankara’da çizildiği için kaçınılmaz bir şey. Bazı şeyler Ankara’da olmak zorunda. İstanbul’da ise İstanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsünün ciddi çalışmaları var. Biz de az sayıda insanla sektöre yardımcı olmaya çalışıyoruz.

 

- Türkiye’de bir nükleer zirvenin ancak son iki yılda toplanması geç sayılabilir mi yoksa bu konu ancak mı olgunlaşıyor?

 

- Aslına bakarsınız sanki zamanı yeni yeni geliyor. Çünkü projelerin haritasına baktığınız zaman birincisinin inşaatı başlıyor ve sanayicilerimizin buna hazırlanması çok mümkün gözükmüyor. Santral inşaatında yüzde olarak şunları şunları alacağım denilmedi ve kalemler net olarak belli olmadı. 

 

ORTADA NET BİR HESAP YOK

 

- Sanayicilere çeşitli sunumlar yapıldı. Ben onlara da katıldım oralarda tahmini oranlar verebiliyorlardı.

 

Bütün proje için 8 milyar dolar harcanacağından bahsediliyor. Net bir hesaplamanın olduğunu zannetmiyorum. Birlikte çalışmalarımızdan anladığım bu. Ama açıklama yapmaktan çekiniyorlar. Bizim istediğimiz şu, sanayicimize doğrular söylensin. Nükleer, ülkenin lokomotif sanayisi olacak. Dolayısıyla sanayicilerimize doğru bilgiler verilsin, doğru yönlendirilsin, kendi vizyonlarını geliştirmeleri için destek olunsun. Birbirlerini tanısınlar. Aynı işi yapanlar değil, denetim gözetim firmaları da var. Hammaddeden başlayıp birçok alana kadar firmalar var. Herkes bir araya gelsin her şey konuşulsun. Dediğim gibi sanki sektör hazır değil. Hazıra yaklaşıldığını gösteriyor. Geçen yıl biraz daha alçakgönüllü bir etkinlikti. Faydası görüldükçe ilgi artacaktır. O açığımızı kapatırız inşallah. En azından herkes birbirini tanıdı.

 

- Nükleer, Tekirdağ, Çerkezköy gibi dev sanayi bölgesinin gündemine bu yıl girdi. Akkuyu’da ÇED raporu yeni çıktı. İnşaat aşamasına gelindi. Bundan sonrası için de Sinop büyük ölçüde kesinleşmiş durumda. Ondan sonra da üçüncüsünün geleceği açıklandı. Önümüzdeki 30-40 yıllık sürede yeni nükleer santrallerin yapımı ve doğal olarak tedarik ve bunlara katılım söz konusu olacak. Bundan sonrası büyüyerek gidecek gibi gözüküyor. İstanbul Teknik Üniversitesinin ve sizin bölümünüz dışında nükleer enerji eğitimi veren başka yer var mı?

 

- Biz nükleer enerji eğitimi veriyoruz. Bu eğitim nükleer enerji mühendislerinin sektörün herhangi bir yerinde çalışması için olan bir eğitim oluyor. Ama daha ziyade lisanslasmaya daha yakın bir eğitim. Ama her alanda çalışabilecek eğitimi alıyor. Yüksek Lisans ve Doktora eğitimini de İTÜ Enerji Enstitüsü veriyor. Onlarda lisans eğitimi yok. Şimdi Sinop Üniversitesi’nde açıldı. Nükleer enerji mühendisliği bu sene onaylanır. İzin alırlarsa seneye onlar da eğitim verecekler. Nükleer Enerji mühendisliği doktora ve yüksek lisans ihtiyacı çok ciddi, anormal derecede değil. Nükleer Enerji Mühendisliği yaşayan canlı bir mekanizmanın ancak yüzde 6-7’sidir.  Makine mühendisleri vs. daha ağırlıklı çalışır. Bunun yanı sıra teknisyenler ve teknikerler ve belli bir kalitedeki işçiler, yani belli bir eğitimden geçmiş ve belli sertifikaları almış kişiler çalışırlar nükleer santrallerde. Nitelikli elemanlara daha çok ihtiyaç var.

 

- Rusya’ya giden bir grup öğrenci sizin öğrencileriniz miydi?

 

- Bizim öğrencilerimizden de seçilenler var. Onun için konulan kriterler, Fen Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi’nde okumakta olmaları. Bizim öğrencilerimizden de gitmeyi tercih eden öğrenciler oldu. Ama onların eğitimleri santralde çalışmak. Onlar santralde çalışmak için eğitim alıyorlar. Bizim mezunlarımız ise sektörün herhangi bir yerinde, daha ziyade bilgisayar programlarda çalışmak konusunda iyi eğitim alıyorlar. Farklı yerlerde çalışanlar var, farklı yerlerde hoca olan arkadaşlarımız var. Sektörün farklı yerlerinde olan mezunlarımız da bugün zirvede yer almaktalar.

 

- Nükleer Enerji ile ilgili gazeteler, dergiler yayınlanmaya başladı mı?

 

- Nükleer enerjiyle ilgili herhangi bir yayın yok. Yol gösterici sektörü anlatıcı herhangi bir yayın henüz çıkmadı. Zirve için bir nükleer eki yayınlandı, o kadar. Nükleere özel medya çalışması yok. Zirvelere katılım çok olunca önümüzdeki dönem belki olabilir.   



Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner97

banner96

banner95

banner91

banner90

banner89