Çocukluk yıllarınızdan çizgi roman kahramanı Belçikalı genç gazeteci Tenten'i ve köpeği Milu'yu hatırlar mısınız? Dünyanın bütün ülkelerini gezen, maceradan maceraya koşan, her macera ve araştırmadan sonra Belçika'ya dönen Tenten'in artık yeni maceraları yayınlanamıyor. Ancak Tenten Belçika'nın bir marka değeri ve sanal bir turizm elçisi olarak yaşamın içinde...

Neden Tenten ile başladım? Aralık ayının ilk haftasında ben de her yıl sonunda olduğu gibi Brüksel’deydim. Bütün yıl sağlık politikaları alanında yaptığımız çalışmaları değerlendirmek, AB'nin toplumsal sağlık konularındaki toplantısına katılmak, biraz soluklanmak, biraz da Brüksel sokaklarında dolaşmak için...

DÜNYANIN BAŞKENTİ DİYENLER DE VAR

Belçika’nın başkenti Brüksel, günümüzde NATO, Avrupa Birliği ve çok sayıda uluslar arası örgütün merkez ofislerinin bulunduğu şehir, biliyorsunuz. Bu yüzden Avrupa’nın hatta dünyanın başkenti diye tanımlayanlar bile bulunuyor.

Avrupa'nın her ülkesinden Belçika’da çalışanlar, yaşayanlar çok. Belçika'nın kurulduğu dönemdeki kendi halkı, Valonlar ve Felemenklerden biraz da Almanlardan oluşuyordu. 1831 yılında bağımsız bir krallık olarak batı Avrupa’da tarih sahnesine çıkan Belçika az da olsa sömürge sahibi olmuş, dönemin kralı 2. Leopold sömürgeleri kendi şahsi malı olarak görmüş ve gelen kazançla Belçika’da bugün bile yapılması zor önemli yapıları yaptırmıştı. Gotik tarzdaki bu yapılar özellikle Brüksel’i tarihi bir şehir olarak öne çıkartırken turistlerin de çok ilgisini çekiyor. Gece gezmeyi sevenler ışıklandırılmış tarihi binaların arasında ve meydanlarda güzel saatler geçirebiliyorlar. Unesco'nun da dünya mirası olarak listesine aldığı Brüksel tarihi meydanı “La Grand Place” gerçekten görülmeye değer...

ESKİ SÖMÜRGELERİNDEN ÖZÜR DİLEDİLER

Günümüzde demokrasi ve insan hakları konularına sahip çıkan Belçika krallığı ve parlamentosu, eski sömürgelerinden, vaktiyle uyguladıkları şiddet için özür diledi.

Belçika, Avrupa Birliği’ni kuran 6 ülkeden biri olarak Almanya, Fransa, Lüksemburg, Hollanda ile sınır komşusu ve AB'yi sahiplenmiş şekilde yola devam ediyor. Son verilere göre 11,5 milyon nüfusu var. Hatta bunların 40 bine yakını da Türk asıllı...

Avrupa Parlamentosundaki Toplantımız

Bu kez ben Avrupa Parlamentosu'nda yapılacak “From Risk to Action” başlıklı sağlık toplantısına davetliydim. “Riskten Aksiyona” diye çevirebileceğim bu toplantıya kanun yapıcılar, sağlık politikaları alanında çalışanlar, sağlıkla ilgili sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri ve doktorlar katıldı. Çok sayıda ülkeden katılımcılar, kaldığımız otellerden yürüyerek parlamento binasına gittik. Aralık ayı ve Brüksel çok soğuk... Bina girişinde hepimizin adına hazırlanmış yaka kartlarımızı alıp içeri girdik.

Toplantı açılışını Yunan parlamenter Nikos Papandreu yapacak diye biliyorum. Avrupa Parlamentosu Toplumsal Sağlık Komitesi Başkanının soyadı bana yabancı gelmiyor. Acaba Yunanistan’ın eski Başbakanları ile aynı aileden mi, yakını mı diye düşündüm. İnternetten kontrol ettim. Evet öyleydi. Politikacılık da sanki krallık gibi babadan oğullara-kızlara geçiyor neredeyse günümüzde... Açılış konuşmasından sonra tanıştık, Türkiye'den katıldığımı söyledim, birlikte fotoğrafımız da çekildi. Çalışma alanımı da anlattım. Gayet nazik ve gerçekten bilgili bir uluslararası politikacı ile tanıştığım için memnun oldum.

Toplantı sonunda katılımcılar AB binalarının arasındaki meydanda kadrajımıza sığdırabildiğimiz ölçüde fotoğraflar çektik... Binalar arasında “Democracy in Action” yazıyordu... Bunu da Demokrasi İş Başında” diye çevirebilirim

Heykeller... Müzeler...

Brüksel tarihi bir şehir eski heykeller kadar yeni yapılmış heykeller de var. Ayrıca AB kurucu ülkelerinden biri olması ve halen AB ne ev sahipliği yapması dolayısıyla diğer AB ülkelerinden de tarihi kimliklerin heykelleri kentin köşelerinde yer alıyor. Don Kişot gibi roman kahramanından Jean-Claude Van Damme gibi sinema oyuncusuna, çocukların sevdiği çizgi film kahramanları Şirinlerden, Madam Chapeau’ya çok çeşitli alanlardan çok sayıda heykel var...

KÜÇÜK ÇOCUK HEYKELİNİN İKİ AYRI ÖYKÜSÜ

Heykel denilince aklımıza hep heybetli görüntüler gelir ama Brüksel'in en meşhur heykeli 61 cm boyunda bir erkek çocuk heykeli...Aslında bir çeşmenin üzerinde süs gibi ama yüzyıllardan beri artık önemli bir sembol haline gelmiş. Adı Manneken Pis... Her gün binlerce ziyaretçisi var. Kimi birlikte fotoğraf çektiriyor kimi üzerine yeni bir giysi giydirmeye çalışıyor kimi ise kendi ülkesinin ya da spor takımının bayrağını örtüyor... Kim olduğu, neden bu heykelin yapıldığı konusunda çeşitli hikayeler anlatılıyor. Brüksel’in eski mahallelerinden birinde bir köşe başında çeşmenin havuzuna çişini yapan bir çocuk... Bir hikayeye göre zengin bir adamın oğlu imiş ve birgün bakıcıların elinden kaçmış, annesi babası deliye dönmüşler, ertesi gün bahçede çişini yaparken bulunmuş ve babası bu çeşmeyi ve heykelini yaptırmış... Bir başka hikayeye göre 1600’lerin başında o bölgede dericiler çalışırmış. Derilerin daha kaliteli olması için çevredeki bütün çocukları toplar, derilerin üzerine çişlerini yapmalarını isterlermiş... Sonra da böyle bir heykel yaptırmışlar. Belçikalılar için bu heykelin çok önemli olduğunu düşünen Fransız askerleri de bir ara bu heykeli çalmaya kalkışmışlar...Her neyse artık gören herkesi gülümseten bir şehir süsü...Son görüşümde eline minik bir gitar verilmişti...

Bu arada aklıma Nasrettin Hoca heykeli geldi. Ben görmedim ama gören, etrafında temizlik yapan bir Türk hanım ile tanıştım. Belçikanın Scaherbeek bölgesinde yine bir Türk heykeltraş Metin Yurdanur’un bronzdan yaptığı Nasrettin Hoca heykelinden söz etmeden geçemeyeceğim. O çok bildiğimiz, eşeğine ters oturmuş görüntüsü ile halk filozofu Nasrettin hoca Belçika’daki köşesinden selam veriyor.

ŞİRİNLERİN DE MÜZESİ VAR

Brüksel’in müzesi de çok çeşitli... Bizim çocukların Şirinler diye tanıdığı çizgi film The Smurfs’ın bir müzesini bile gezebilirsiniz. El yapımı çikolata müzesi de ilginç gelebilir...Tarihi ve kültürel müzelerden istediğinizi seçebilirsiniz.

Bir de Brüksel’in 68 yıllık Atomium’una da gitmelisiniz. Önünde bir fotoğraf çektirmek Brüksel’e gittiğinizin en büyük şahidi olacaktır. Şahsen benim böyle bir fotoğrafım var... 1958 yılında EXPO fuarı için yapılan ve 6 ay sonra kaldırılması planlanan bu dev atom modeli, o kadar ilgi görmüş ki kaldıramamışlar. Hala ilgi devam ediyor. Demir kristal kafesinde, atomun165 milyar kez büyütülmüş halinden esinlenilmiş.

Schelde nehri tam bir su yolu...

Belçika zaten denize kıyısı olan bir ülke ama ciddi su yolları da var. 9 tane nehir adı geçiyor kaynaklarda. Ben bunlardan Schelde nehrinde daha önceki gelişlerimden birinde, tabii sıcak bir havada tekne ile gezdiğimi hatırlıyorum. Schelde nehri Fransa’da doğuyor, Belçika’nın batısından geçiyor ve Hollanda’dan da Kuzey Denizine dökülüyor. Benim gibi deniz ve nehir görmeyi seven birisiyseniz mutlaka bir tekne gezisi yapın derim.

Her ülkenin olduğu gibi Belçika'nın da resmi ya da gayri resmi bayramları, ulusal günler ve sembolleri var elbette... Valonların, Felemenklerin, Fransızca konusanların ve Almanca konuşanların kendilerine has özel günleri var ve kutluyorlar... Gelincik ise Belçika’nın sembol çiçeği imiş...

Pek çok ülkede olduğu gibi armalarında aslanı kullanıyorlar. Midye patates kızartması milli yemekleri, sabah kahvaltısında da waffle gözde yiyecekleri.

Basın kuruluşları birarada

Yazıya başlarken “Brüksel sokaklarında dolaşmak” demiştim ya evet biraz dolaşayım derken International Press Center tabelası olan bir binaya rastladım. Türkiye'den de bir medya kuruluşu var mı acaba bu binada diye merak ettim ve içeri girdim. Gerçekten hem Anadolu Ajansı hem de TRT bu binada çalışıyormuş. Görevli ile biraz sohbet ettik, AB binalarından birinin çok yakınında olan bu binadaki ofislerde çalışan gazeteciler bize her gün Belçika'dan haber geçiyorlar...

Kral Philippe’den sonra tahta kızı geçecek

Belçika’da bir kraliyet ailesinin bulunduğunu yazmıştım. Ancak öyle medyatik bir aile değiller. Kral Philippe iyi eğitim görmüş devlet kurumlarını iyi bilen bir kral ve yine Belçikalı soylu bir kadınla evlenmiş. 2013 yılından beri tahtta ve şu anda 4 çocukları bulunuyor. Büyük kızları gelecekte kraliçe olarak tahta geçecek.

Tenten takvimi

Dönüşte havaalanında biraz zamanım vardı Belçika’nın markası olan Tenten maceralarından bir tane alayım istedim. Çizeri Herge 1929 yılında Tenten maceralarını yazmaya ve çizmeye başlamış. Ölümünden sonra yeni bir macera yayınlanmamış diye biliyorum. Gerçi şimdi yapay zeka ile neler yapılmıyor ki. Önüme 2026 yılının Tenten takvimleri çıktı. Bu yıl çalışma masamda bana Tenten çizgilerinin yer aldığı yıllık takvim eşlik edecek.

Bu ay yine fotoğraflarda Vegar yardımcı oldu. Teşekkür ederim.

Lojistik, pandemi döneminde dünya ticaretinde yaşanan büyük tedarik sıkıntıları, her an patlayan bölgesel krizler dolayısıyla üstünde çok konuşulan bir sektör oldu. Lojistiğin bugünü, yarınını ve dönüşeceği yeni biçimleri sektörün en büyük meslek örgütü UTİKAD’ın başkanı Bilgehan Engin ile konuştuk.

- 2025 dünya lojistik trendlerine baktığımızda jeopolitik risklerin tedarik zincirlerine ciddi etkileri olduğunu görüyoruz. Sizce ticaret yolları ve stratejik lojistik koridorlar nasıl şekilleniyor?

- 2025 dünya lojistik trendlerine jeopolitik bir perspektiften baktığımızda, ticaret yollarının artık yalnızca en kısa veya en ucuz güzergah mantığıyla değil; risk, süreklilik ve öngörülebilirlik ekseninde yeniden şekillendiğini görüyoruz. Kızıldeniz, Süveyş Kanalı, Karadeniz ve benzeri kritik geçiş noktalarında artan güvenlik riskleri, tedarik zincirlerini kırılgan hale getirirken, firmaları rota çeşitlendirmeye ve alternatif senaryolar üretmeye zorluyor. Bu durum, taşıma sürelerinin uzamasına, maliyetlerin artmasına ve stok yönetiminde daha temkinli yaklaşımların benimsenmesine neden oluyor.

Jeopolitik gelişmelerle birlikte ticaret politikalarındaki korumacı eğilimler ve bölgesel gerilimler, küresel ticaretin yönünü de değiştiriyor. 2025 itibarıyla küresel ticaret haritasında yalnızca hacimlerin değil, akış yönlerinin de yeniden tanımlandığını görüyoruz. Asya–Avrupa hattında yaşanan belirsizlikler, Körfez, Doğu Afrika ve Hint Okyanusu havzasını daha görünür kılarken, firmalar tedarik ağlarını daha yakın ve daha güvenli bölgelere kaydırma arayışına giriyor. Nearshoring ve friend-shoring gibi kavramlar bu dönemde teorik tartışmaların ötesine geçerek operasyonel kararlara dönüşmüş durumda.

ARTIK ÇOK MODLU KORİDORLAR ÖNE ÇIKIYOR

Bu ortamda stratejik lojistik koridorların önemi daha da artıyor. Deniz taşımacılığındaki riskler yükseldikçe, demiryolu, karayolu, limanlar ve lojistik merkezlerini entegre eden çok modlu koridorlar öne çıkıyor. Türkiye açısından Orta Koridor, Asya ile Avrupa arasında alternatif ve tamamlayıcı bir hat olarak jeostratejik değerini güçlendirirken; Kalkınma Yolu Projesi de Körfez’i Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan yeni bir ticaret omurgası oluşturma potansiyeli taşıyor. Bu tür girişimler, yalnızca birer altyapı projesi değil, aynı zamanda küresel ticarette güvenli ve sürdürülebilir erişim arayışının bir sonucu olarak görülmeli.

UTİKAD perspektifinden bakıldığında, 2025 ve sonrasında rekabetin anahtarı hızdan ziyade belirsizlik dönemlerinde hizmet sürekliliğini sağlayabilmek olacaktır. Türkiye’nin stratejik konumunu gerçek bir lojistik avantaja dönüştürebilmesi için alternatif koridorları güçlü liman altyapısı, etkin demiryolu bağlantıları, dijitalleşmiş gümrük süreçleri ve şeffaf veri paylaşımıyla desteklemesi büyük önem taşıyor. Bu yaklaşım, hem sektörümüzün küresel şoklara karşı dayanıklılığını artıracak hem de Türkiye’yi bölgesel ve küresel ölçekte güvenilir bir lojistik üs konumuna taşıyacaktır.

“TEK ROTA, TEK SENARYO” GERİDE KALDI

- Kızıl Deniz - Süveyş hattı gibi ana ticaret yollarındaki kesintiler maliyetleri ve teslim sürelerini etkiledi. Bu gibi büyük dar boğaz riskleri lojistik pazarını nasıl yeniden biçimlendiriyor?

- Kızıldeniz–Süveyş hattında yaşanan kesintiler, küresel lojistik sisteminin ne kadar kırılgan olabildiğini bir kez daha ortaya koydu. Bu tür ana ticaret arterlerinde meydana gelen riskler, yalnızca geçici gecikmelere değil; navlun maliyetlerinden stok politikalarına, sözleşme yapılarından hizmet taahhütlerine kadar tüm lojistik ekosistemin yeniden düşünülmesine yol açıyor. Alternatif rotalara yönelmek zorunda kalan taşıyıcılar için transit süreleri uzarken, artan yakıt tüketimi ve kapasite dengesizlikleri maliyet baskısını kalıcı hale getiriyor.

Bu büyük dar boğaz riskleri, lojistik pazarında “tek rota, tek senaryo” yaklaşımının sürdürülebilir olmadığını net biçimde gösterdi. Şirketler artık yalnızca en verimli görünen hatlara değil, kriz anlarında devreye girebilecek ikinci ve üçüncü alternatiflere de yatırım yapıyor. Bu durum, navlun sözleşmelerinin daha esnek yapılara kavuşmasına, uzun vadeli planlamalarda risk priminin daha belirgin hâle gelmesine ve lojistik hizmet sağlayıcılarından daha güçlü kriz yönetimi kabiliyetleri beklenmesine neden oluyor.

LOJİSTİK, TEDARİK ZİNCİRİNİN TAMAMINA DÖNÜŞÜYOR

Kesintiler aynı zamanda çok modlu taşımacılığı ve bölgesel lojistik çözümleri öne çıkarıyor. Deniz yolundaki aksamalar, demiryolu ve karayolu bağlantılarının stratejik önemini artırırken, aktarma limanlarının, lojistik merkezlerin ve serbest bölgelerin rolü yeniden tanımlanıyor. Bu süreçte lojistik yalnızca bir taşıma faaliyeti olmaktan çıkarak, tedarik zincirinin tamamını yöneten stratejik bir hizmet alanına dönüşüyor.

UTİKAD açısından bakıldığında, bu gelişmeler sektör için hem risk hem de fırsat barındırıyor. Türkiye’nin jeostratejik konumu, farklı ticaret yollarının kesişim noktasında yer alması sayesinde, dar boğazlara alternatif çözümler üretme potansiyeli sunuyor. Ancak bu potansiyelin hayata geçebilmesi için altyapının güçlendirilmesi, dijitalleşmenin hızlandırılması ve kamu–özel sektör iş birliğinin derinleştirilmesi gerekiyor. Bu sayede lojistik pazarı, dar boğazların yarattığı belirsizlikten beslenen değil, bu belirsizliği yöneten ve dönüştüren bir yapıya kavuşabilir.

LOJİSTİKTE KRİTİK UNSUR OPERASYONEL ESNEKLİK

- Şirketler bu tür dışsal risklere karşı nasıl hazırlıklı olabilirler?

- Bu tür dışsal risklere karşı hazırlık, lojistik firmalar ile dış ticaret yapan şirketler açısından benzer kaygılara dayanmakla birlikte, farklı sorumluluk alanları ve karar mekanizmaları üzerinden ele alınmalı.

Lojistik firmalar açısından bakıldığında, en kritik unsur operasyonel esneklik ve kriz yönetimi kapasitesidir. Artık sadece taşıma organizasyonu yapan değil, belirsizlik dönemlerinde müşterisine alternatif senaryolar sunabilen, rotayı, taşıma modunu ve zaman planını hızla yeniden kurgulayabilen firmalar öne çıkıyor. Bu nedenle lojistik şirketlerinin tek bir hat veya tek bir pazar bağımlılığından uzaklaşması, farklı coğrafyalarda ve modlarda iş ortaklıkları geliştirmesi büyük önem taşıyor. Aynı zamanda gerçek zamanlı veri takibi, görünürlük çözümleri ve dijital karar destek sistemleri, risklerin erken fark edilmesini ve müşterilerle şeffaf iletişimi mümkün kılıyor. İnsan kaynağı tarafında ise, kriz dönemlerinde inisiyatif alabilen, farklı senaryoları okuyabilen ve müşteriyle güven ilişkisini koruyabilen ekipler, rekabet avantajının temel unsuru hâline geliyor.

FİRMALAR, LOJİSTİĞİ STRATEJİK İŞ ORTAĞI KABUL ETMELİ

Dış ticaret firmaları açısından ise hazırlık, lojistiği operasyonel bir maliyet kalemi olarak değil, stratejik bir iş ortağı olarak konumlandırmakla başlıyor. Şirketlerin tedarik ve satış planlarını tek bir ülkeye, tek bir taşıma yoluna veya tek bir teslim süresi varsayımına göre kurgulaması artık ciddi bir risk unsuru. Bu nedenle alternatif pazarlar, alternatif tedarikçiler ve farklı taşıma senaryolarını içeren esnek sözleşme yapıları giderek daha fazla önem kazanıyor. Stok yönetiminde “sıfır stok” gibi aşırı optimize modeller yerine, kritik ürünlerde güvenlik stoğu ve esnek teslim planları öne çıkıyor. Ayrıca dış ticaret firmalarının, lojistik hizmet sağlayıcılarıyla düzenli bilgi paylaşımı yapması, jeopolitik ve operasyonel riskleri birlikte değerlendirmesi ve karar süreçlerine lojistik perspektifi erken aşamada dahil etmesi, olası kesintilerin etkisini önemli ölçüde azaltıyor.

UTİKAD perspektifinden bakıldığında, bu iki tarafın da ortak paydası öngörülebilirliği artırmak ve sürprizleri yönetilebilir hâle getirmek. Küresel ticaretin bu kadar dalgalı olduğu bir dönemde kazananlar, riskleri tamamen ortadan kaldıranlar değil; risklere rağmen tedarik zincirini çalışır tutabilenler olacaktır.

LOJİSTİK, TİCARET VE İHRACAT POLİTİKALARININ KALDIRACI

- Sizce Türkiye ekonomisi lojistiği hâlâ “taşıma” olarak mı görüyor, yoksa stratejik bir üretim alanı olarak mı konumlandırıyor?

- Türkiye’de lojistiğe bakışın son yıllarda belirgin biçimde dönüştüğünü söylemek mümkün. Uzun bir dönem boyunca lojistik, ağırlıklı olarak “taşıma” ve “nakliye” faaliyetleriyle özdeşleştirilen, maliyet odaklı bir alan olarak algılandı. Ancak küresel tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar, jeopolitik riskler ve pandemi sonrası dönemde ortaya çıkan arz güvenliği tartışmaları, lojistiğin aslında üretim, ticaret ve rekabet gücünün ayrılmaz bir parçası olduğunu net biçimde ortaya koydu.

Bugün sektör tarafında, lojistiğin yalnızca bir taşıma faaliyeti olmadığına dair güçlü bir farkındalık oluşmuş durumda. Lojistik hizmet sağlayıcıları; depolama, katma değerli hizmetler, veri yönetimi, dijitalleşme ve tedarik zinciri tasarımı gibi alanlarda çok daha entegre çözümler sunuyor. Bu yaklaşım, lojistiği üretimin devamlılığını sağlayan, pazara erişimi mümkün kılan ve firmaların küresel rekabette konumunu belirleyen stratejik bir üretim alanı haline getiriyor. Artık rekabet, yalnızca yükü bir noktadan diğerine taşımakta değil; bu süreci ne kadar öngörülebilir, esnek ve sürdürülebilir yönettiğinizde şekilleniyor.

KAMU LOJİSTİKE NAKLİYE DİYE BAKMIYOR

Kamu idaresi tarafında da benzer bir zihniyet değişimi görülüyor. Örneğin Ulusal Ulaştırma ve Lojistik Ana Planımız, lojistiği parçalı bir nakliye faaliyeti olarak değil, altyapı, gümrük süreçleri, dijitalleşme, insan kaynağı ve uluslararası entegrasyon başlıklarını kapsayan bütüncül bir sistem olarak ele alıyor. Demiryolu yatırımları, liman bağlantıları, lojistik merkezler ve gümrük işlemlerinin dijital dönüşümü bu yaklaşımın somut göstergeleri arasında yer alıyor. Bu çerçevede lojistik, sanayi ve ihracat politikalarını destekleyen temel bir kaldıraç olarak konumlanıyor.

Türkiye’nin önünde önemli bir fırsat penceresi bulunuyor. Sektörün dönüşüm iradesi ile kamu politikalarındaki bütüncül yaklaşımın daha güçlü bir eşgüdümle ilerlemesi, Türkiye’yi yalnızca bir transit ülke değil, bölgesel ve küresel ölçekte değer üreten bir lojistik üs haline getirebilir. Bu noktada kritik olan, lojistiği hala bir “taşıma maliyeti” olarak değil, ekonominin rekabet gücünü artıran stratejik bir üretim ve hizmet alanı olarak kalıcı biçimde konumlandırabilmektir.

DOĞRUDAN DÖVİZ KAZANDIRAN BİR EKOSİSTEM

- Bakanlık tarafından dile getirilen “Her 3 dolarlık hizmet ihracatının 1 doları lojistikten geliyor” vurgusu, sektöre bakışı nasıl değiştirmeli? Bu oranın sürdürülebilir biçimde artırılması için hangi yapısal adımlar şart? Hedef nedir?

- T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcımız Durmuş Ünüvar’ın Türkiye Logistics Summit 2025 etkinliğinin açılış konuşmasında yapmış olduğu “Her 3 dolarlık hizmet ihracatının 1 doları lojistikten geliyor” vurgusu, lojistiğin Türkiye ekonomisindeki yerinin artık tartışmasız biçimde stratejik bir boyuta ulaştığını gösteriyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında hizmet ihracatının 117 milyar doları aşması ve bunun yaklaşık yüzde 35’inin lojistik ve taşımacılıktan gelmesi, sektörün yalnızca destekleyici bir alan değil, doğrudan döviz kazandıran bir üretim ve hizmet ekosistemi olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. 2025 yılında lojistik ve taşımacılığın payının 40 milyar dolar seviyesini zorluyor oluşu, lojistiğe bakışın “maliyet unsuru” ya da “taşıma faaliyeti” çerçevesinden çıkıp, ekonomik büyümenin ve dış ticaret performansının ana kaldıraçlarından biri olarak yeniden tanımlanmasını zorunlu kılıyor.

Bu oranın sürdürülebilir biçimde artırılabilmesi için, nicelikten çok niteliğe odaklanan yapısal adımların atılması gerekiyor. Lojistik gelirlerinin büyümesi yalnızca daha fazla taşıma yapmakla değil, daha fazla katma değer üretmekle mümkün. Depolama, dağıtım, tedarik zinciri yönetimi, dijital çözümler, veri odaklı planlama ve entegre hizmet modelleri bu dönüşümün temel unsurları arasında yer alıyor. Aynı zamanda altyapı yatırımlarının, gümrük süreçlerinin, dijital entegrasyonun ve çok modlu taşımacılığın bir bütün olarak ele alınması, sektörün uluslararası rekabet gücünü kalıcı biçimde güçlendirecek başlıklar olarak öne çıkıyor.

LOJİSTİKTE YETKİN İNSANLAR YETİŞTİRMELİYİZ

Bu dönüşümün merkezinde insan kaynağı bulunuyor. Nitelikli insan gücü olmadan ne dijitalleşmenin ne de hizmet çeşitliliğinin sürdürülebilir olması mümkün. Mesleki eğitimden üniversite programlarına, sektör–akademi iş birliklerinden sürekli mesleki gelişim modellerine kadar uzanan geniş bir yelpazede lojistikte yetkin insan yetiştirilmesi, bu hedefin en kritik yapı taşı. Aynı şekilde kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları arasında güçlü bir iş birliği ve ortak vizyon oluşturulması, dağınık ilerleyen çabaların sinerjiye dönüşmesini sağlayacaktır.

Bu çerçevede hedef, lojistiğin hizmet ihracatı içindeki payını yalnızca oran olarak artırmak değil; Türkiye’yi bölgesel ve küresel ölçekte yüksek katma değerli lojistik hizmetlerin üretildiği bir merkez haline getirmektir. Açık ve net bir hedefe sahip olmak, rüzgârın yönünü avantaja çevirebilmenin ön koşuludur. Stratejik hedefi olan, insan kaynağına yatırım yapan ve bütüncül bir yaklaşımla hareket eden bir lojistik ekosistemi, Türkiye’nin hizmet ihracatındaki bu güçlü pozisyonunu kalıcı bir başarıya dönüştürebilir.

SEKTÖRDE YAPISAL DÖNÜŞÜMÜ ESAS ALIYORUZ

- Lojistik sektörü bugün yaklaşık 110 milyar dolarlık bir pazar büyüklüğüne sahip. UTİKAD’ın 200 milyar dolar hedefi hangi hedef, dönüşüm ve gelişmelere dayanıyor?

- UTİKAD’ın 200 milyar dolar pazar büyüklüğü hedefi, bugün yaklaşık 110 milyar dolar seviyesinde olduğu ifade edilen lojistik sektörünü yalnızca sayısal olarak büyütmeye yönelik bir beklentiden ziyade, sektörün yapısal dönüşümünü esas alan stratejik bir vizyona dayanıyor. Bu hedef, lojistiğin klasik taşıma faaliyetleriyle sınırlı bir alan olmaktan çıkıp, yüksek katma değer üreten, teknolojiyle entegre, ihracata doğrudan katkı sağlayan bir üretim ve hizmet ekosistemi hâline gelmesini amaçlıyor. Mevcut büyüklük, Türkiye’nin jeostratejik konumu ve hizmet ihracatındaki güçlü pay dikkate alındığında, bu vizyonun gerçekçi bir potansiyele yaslandığı görülüyor.

Bu hedefin temel dayanaklarından biri, lojistik hizmet ihracatının Türkiye ekonomisi içindeki artan ağırlığıdır. Türkiye Logistics Summit 2025 kapsamında paylaşılan verilerde de vurgulandığı üzere, lojistik sektörü döviz kazandırıcı faaliyetler arasında lokomotif konumda bulunuyor. UTİKAD’ın 200 milyar dolar hedefi, yalnızca daha fazla taşıma yapılmasına değil; depolama, dağıtım, tedarik zinciri yönetimi, katma değerli lojistik hizmetler, dijital çözümler ve entegre servis modelleriyle gelir yapısının derinleştirilmesine dayanıyor. Başka bir ifadeyle büyümenin anahtarı hacimde değil, nitelikte aranıyor.

NİTELİKLİ İNSAN GÜCÜ HEDEFİMİZİN TEMEL YAPI TAŞI

Bu dönüşümün ikinci önemli ayağını altyapı, entegrasyon ve bölgesel konumlanma oluşturuyor. Türkiye’nin Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve benzeri stratejik hatlar üzerindeki rolü, lojistiğin sadece transit bir faaliyet değil, planlanan, yönlendirilen ve katma değer üretilen bir merkez faaliyeti olarak konumlanmasını mümkün kılıyor. Liman bağlantıları, demiryolu yatırımları, lojistik merkezler ve gümrük süreçlerindeki dijitalleşme; sektörün ölçek büyütmesinin yanı sıra uluslararası rekabet gücünü artıran unsurlar olarak bu hedefin altyapısını oluşturuyor.

UTİKAD’ın ortaya koyduğu vizyonda insan kaynağı da kritik bir yer tutuyor. Türkiye Logistics Summit 2025 çerçevesinde dile getirildiği gibi, nitelikli insan gücü olmadan ne dijital dönüşümün ne de hizmet çeşitliliğinin sürdürülebilir olması mümkün. Mesleki eğitimden akademik programlara, sektör–akademi iş birliklerinden sürekli mesleki gelişim modellerine kadar uzanan geniş bir çerçevede yetkin insan yetiştirilmesi, 200 milyar dolar hedefinin en temel yapı taşlarından biri olarak görülüyor. Kadın istihdamı, genç yeteneklerin sektöre kazandırılması ve yönetsel kapasitenin güçlendirilmesi de bu büyümenin kalıcı olmasını sağlayacak unsurlar arasında yer alıyor.

Sonuç olarak UTİKAD’ın 200 milyar dolar hedefi, bugünkü pazar büyüklüğünün basit bir ikiye katlanması hedefi değil; lojistiğin Türkiye’de nasıl bir rol oynayacağına dair net bir yön tarifidir. Amaç, lojistiği taşımanın ötesinde stratejik bir üretim ve hizmet alanı olarak konumlandırmak, Türkiye’yi bölgesel ve küresel ölçekte yüksek katma değerli lojistik hizmetlerin üretildiği bir merkez hâline getirmektir. Bu hedef; dönüşüm, iş birliği ve uzun vadeli vizyon gerektirir ve sektörün önüne net bir istikamet koyar.

TÜRKİYE’Yİ STRATEJİK BAĞLANTI NOKTASI YAPIYORLAR

- Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi projeler, küresel ticaret dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde öne çıkıyor. Sizce bu koridorlar Türkiye için nasıl fırsat pencereleri açıyor?

- Küresel ticaret dengelerinin yeniden şekillendiği, güvenlik ve öngörülebilirliğin maliyet kadar belirleyici hâle geldiği bir dönemde, Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi projeler Türkiye için çok boyutlu fırsat pencereleri açıyor. Bu koridorlar, yalnızca alternatif güzergâhlar olmanın ötesinde, Türkiye’nin küresel tedarik zincirlerinde oynayacağı rolü yeniden tanımlama potansiyeli taşıyor. Özellikle Asya–Avrupa hattında yaşanan kırılmalar, tek bir ana rota bağımlılığının sürdürülebilir olmadığını gösterirken, Türkiye’yi doğu–batı ve kuzey–güney ekseninde stratejik bir bağlantı noktası haline getiriyor.

ORTA KORİDOR REKABET AVANTAJI YARATIYOR

Orta Koridor açısından bakıldığında, bu hat Türkiye’ye Çin ile Avrupa arasındaki ticarette yalnızca bir geçiş ülkesi değil, değer üreten bir lojistik merkez olma imkanı sunuyor. Demiryolu ağırlıklı yapısı sayesinde daha öngörülebilir transit süreleri ve daha düşük karbon ayak izi sağlayan Orta Koridor, sürdürülebilirlik ve hız beklentilerinin arttığı günümüz ticaretinde önemli bir rekabet avantajı yaratıyor. Bu durum, Türkiye’de limanlardan lojistik merkezlere, gümrüklerden dijital altyapıya kadar uzanan entegre bir ekosistemin gelişmesini teşvik ediyor.

GÜNEYDEN GELEN AKIŞLAR İÇİN ÇOK ÖNEMLİ

Kalkınma Yolu ise Körfez bölgesini Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan yeni bir omurga oluşturarak, Türkiye’nin güneyden gelen ticaret akışlarında merkezi bir rol üstlenmesini mümkün kılıyor. Basra Körfezi çıkışlı yüklerin Türkiye’ye yönelmesi, hem denizyolu üzerindeki dar boğazlara alternatif yaratıyor hem de Türkiye’nin bölgesel ticarette stratejik bir dağıtım ve konsolidasyon merkezi olarak konumlanmasını destekliyor. Bu hat, aynı zamanda Türkiye’nin Orta Doğu, Körfez ve Avrupa pazarları arasında lojistik entegrasyonu derinleştirmesi açısından da önemli bir kaldıraç niteliği taşıyor.

UTİKAD perspektifinden bakıldığında, bu koridorlar Türkiye için yalnızca altyapı yatırımı veya transit gelir artışı anlamına gelmiyor. Asıl fırsat, lojistik hizmetlerin çeşitlenmesi, katma değerli operasyonların Türkiye’de konumlanması ve küresel firmaların tedarik zinciri kararlarında Türkiye’yi stratejik bir merkez olarak görmeye başlamasıdır. Bu süreç doğru politikalar, güçlü kamu–özel sektör iş birliği ve nitelikli insan kaynağıyla desteklendiğinde, Türkiye’yi ticaret yollarının üzerinde bulunan bir ülke olmaktan çıkarıp, ticaretin yönünü ve kalitesini etkileyen bir lojistik üs konumuna taşıyacaktır.

“TEK KORİDOR YÖNETİMİ”NDE DİJİTALLEŞME ÇOK ÖNEMLİ

- “Tek koridor yönetimi” yaklaşımı sahada ne anlama geliyor? Lojistik firmaları bu yaklaşımın somut faydalarını ne zaman hissedecek?

“Tek koridor yönetimi” yaklaşımı sahada, bir ticaret hattının yalnızca fiziki altyapıdan ibaret görülmemesi; o hattın geçtiği tüm taşıma modlarının, gümrük süreçlerinin, veri akışının ve operasyonel karar mekanizmalarının tek bir bütün olarak yönetilmesi anlamına geliyor. Yani limandan demiryoluna, sınır kapısından lojistik merkeze kadar uzanan zincirin her halkasının ayrı ayrı değil, ortak standartlar, ortak hedefler ve eşgüdüm içinde çalışması hedefleniyor. Bu yaklaşım, koridoru kullanan firmalar açısından belirsizliği azaltan, sorumluluk alanlarını netleştiren ve operasyonel sürtünmeleri minimize eden bir yapı yaratıyor.

Bu noktada dijitalleşme, tek koridor yönetiminin olmazsa olmazı olarak öne çıkıyor. Fiziksel altyapı ne kadar güçlü olursa olsun, eğer veri akışı parçalıysa, gümrük süreçleri manuel ilerliyorsa veya taraflar aynı bilgiye eş zamanlı erişemiyorsa, koridor yönetimi gerçek anlamda çalışmıyor. Tek koridor yaklaşımı, taşıma planlamasından sınır geçişlerine, belge yönetiminden gerçek zamanlı yük takibine kadar tüm sürecin dijital platformlar üzerinden izlenebilir ve yönetilebilir olmasını gerektiriyor. Bu sayede hem kamu otoriteleri hem de lojistik firmaları, koridor performansını ölçebilir, darboğazları önceden tespit edebilir ve hızlı müdahale edebilir hale geliyor.

TEK KORİDOR YÖNETİMİ TÜRKİYE’NİN ELİNİ GÜÇLENDİRECEK

Lojistik firmaları açısından somut faydalar, bu bütüncül yönetim ve dijital entegrasyon hayata geçtikçe kademeli olarak hissedilecek. İlk aşamada teslim sürelerinde daha yüksek öngörülebilirlik, sınır ve aktarma noktalarında bekleme sürelerinin azalması ve operasyonel planlamada daha az sürprizle karşılaşılması öne çıkacak. Orta vadede ise maliyet yapılarının daha şeffaf hâle gelmesi, hizmet taahhütlerinin güçlenmesi ve uluslararası müşteriler nezdinde güvenilirlik algısının artması bekleniyor. Uzun vadede ise lojistik firmaları, yalnızca taşıma yapan değil; koridorun sunduğu veriyi kullanan, tedarik zinciri tasarlayan ve katma değerli hizmet üreten aktörlere dönüşecek.

Tek koridor yönetimi yaklaşımının asıl kazanımı, rekabetin firmalar arasında değil, koridorlar arasında yaşandığı bir dönemde Türkiye’nin elini güçlendirmesidir. Lojistik firmalarının bu faydaları tam anlamıyla hissetmesi, dijital altyapının yaygınlaşması, kamu–özel sektör koordinasyonunun kurumsallaşması ve sahadaki uygulamaların standart hale gelmesiyle mümkün olacak. Bu adımlar atıldıkça, tek koridor yönetimi kavramı bir vizyon ifadesi olmaktan çıkıp, günlük operasyonların doğal bir parçası hâline gelecektir.

- Kenan hocam siz Paris’teydiniz, uzun süredir görüşemedik. Şimdi yeniden bir araya gelmişken hem 2025 hem de 2026 yıllarına ilişkin olarak sanayi sektörünün durumunu konuşalım istiyorum. Bu konunun uzmanlarından birisisiniz. Yıllarca KOBİ’lere eğitmenlik, akıl hocalığı yaptınız.

- Bu arada tabi Global Sanayici Dergisi, 17 yaşına gelmiş. Türkiye'de kalmadı böyle dergi. Dopdolu. İçeriği çok zengin. Ne kadar güzel konuları ele alıp yazıyor, söyleşiyorsunuz. Okurken çok özel bir lezzet aldım.

ZIMNİ YALTA ANLAŞMASI VAR

- Hocam, söyleşimize ABD Başkanı Donald Trump’ın uluslararası hukuku altüst ederek Venezuela Başkanı Nicolas Maduro ve eşini kaçırması konusuyla başlamak istiyorum. Bu operasyon ve arkasından sıra sende, sana da geleceğim diyerek başka ülkeleri tehdit etmesi, Grönland'ı alacağım demesi uzun dönemde, önümüzdeki dönemde ABD ve dünya ekonomisini nasıl etkiler?

- Bir kere dünya siyasetini nasıl etkiler diyelim, ekonomi sonra geliyor.

Benim gördüğüm, görebildiğim çok net bir şey var. 3 büyük ülkeden söz edeceğim. ABD, Rusya ve Çin. Sanki aralarında zımni bir Yalta Antlaşması var. Yalta Anlaşması, biliyorsunuz 1945 yılında, İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyanın paylaşımını yapmıştı.

Sen orayı al ben burayı alıyorum durumu var. Şimdi anlıyorum ki Ukrayna'da sayın Trump'ın ‘bitirin bu işi’ demesi, yani burası Rusya'nın bölgesi ilan edilecek anlamına geliyor. Onun için ‘bırakın’ diyor.

Dünden bu yana 3 kez üst üste dinlediğim ABD Dışişleri Bakanı diyor ki ‘Batı yerküre bize aittir.’ Kuzey, Güney Amerika ve tabii ki yukarıda çok açık biçimde göz koyduğu Grönland bölgesi de onlara ait oluyor.

Dolayısıyla, “Avrupa ortada istediğini yapsın, zaten onların yaptığı bir şey yok”, demeye getiriyorlar.

Sonuç olarak Ukrayna, Belarus ve Baltıkların da Rusya'ya ait olması gerekiyor. Yani eski Sovyetik dönemin haritasını elimizde tutuyoruz.

Güney Doğu Asya da Çin'e bırakılıyor. Ben böyle bir zımni bölüşüm olduğunu anlıyorum.

Tepkilere bakın. Rusya ve Çin’den ciddi bir açıklama gelmiyor. Avrupa bir şey söyleyecek. Garibim ne diyeceğini bilemiyor. Hak hukuk gibi laflar ediyor. Dolayısıyla demektir ki bu, bu türden temaslar bundan sonra çok rahat kabul görecek.

Siyaseten dünyada insanın yeniden şekillendiği bir oluşum var önümüzdeki 60 ayda falan diyelim de bir iki ay gibi sorgulamaya gidilmesin.

HERKES KENDİ BÖLGESİNDE YATIRIMLAR YAPACAK
 

- Ama hocam bu operasyonlar dünya çapında korkuya yol açıyor. Türkiye'de pek çok kişi Türkiye'ye de gelirler mi diye aralarında tartışıyorlar. Yani bunun insanlar düzeyinde yatırım, tasarruf, paraları saklama, altına yönelme gibi çok değişik biçimde etkisi olmaz mı?

- Çok fazla olur ama büyük kitleler zaten kültürsüz oldukları için hiçbir konuda tepki göstermiyorlar. İklim küresel çapta normaldi, felakete dönüştü. Paris İklim Antlaşması imzaladık 2015'te. Onuncu yılında, bırakın Amerika'yı, hiçbir ülkenin bu anlaşmaya uymadığını gördüm. Herkes kendi hedeflerine yürümeye devam etti.
 

Tabi ki yatırımları, şunları bunları etkileyecek ama şöyle bir şey olacak sayın Duda.

Herkesin kendi bölgesi var ya, kendi bölgesinde bölge iç yatırımını sağlayacak. Çin bölgesi kendi bölge içinde dengelerini sağlayacak. Yani yeni iç dengeler oluşacak.

Amerikalı yatırımcının Kamerun’da yatırımı şimdilik söz konusu olmayacak.

Hemen eklemek istiyorum, Jeopolitik gibi lafların arkasına sığınmıyorum; enerjinin giderimi çok ciddi bir sorun olmuşa benzer. Yani bunu sağlayan hamlesini yapar diye biliyorlar. Dolayısıyla Amerika, ‘Venezuela’da petrolü ben yöneteceğim’ diyor.

Yani Çin'e damarını keseceğim, sen git nereden bulursan bul, diye sesleniyor? O da Afrika'dan bulacak şimdi. Dolayısıyla burada herkesin jeopolitik anlamda stratejik olan enerji sağlama çabası da öne çıkacak. Gelişmişiyle, az gelişmişiyle, orta gelişmişiyle özellikle Çin'le ABD arasında çok ciddi bir egemenlik savaşına tanık olacağız.

SANAYİNİN DÜŞTÜĞÜ DURUMU SİZ DE BEN DE DÜŞÜNMELİYİZ

- Peki hocam buradan ülkemize dönelim. Siz uzun yıllar İş Bankası'nın ekonomi sitesinde sanayi ve KOBİ’ler üzerine yazılar yazdınız, reel sektörden gelen soruları yanıtladınız. Sizin gibi bir uzmanı bulmuşken bugünkü konumuz sanayi olsun, sanayi sektörünü konuşalım. 2025 yılı Türk sanayisi açısından olumsuz bir rutinlikte sürdü bitti. 2025 bir denge yılı mıydı yoksa gerçekten bir kayıp yıl mıydı sizce?

- Elbette kayıp yıldı sayın Duda. Çünkü şunu çok net gördük. Öz sermaye fukarası olan 2,9 milyon KOBİ eğer bankacılık sektöründen beslenemezse diyeti, perhizi çok sınırlı bir süre yapıyor. Ondan sonra da onlar konkordato gibi teknik kelimeleri de bilmiyorlar, kapatıyorlar, faaliyetlerini siliyorlar. Nitekim 2025'te Türkiye'de milli gelir içinde sektörlere göre sanayinin payının yüzde 10’lara düşmesini siz de ben de düşünmeliyiz.

Türkiye, tipik bir transit ülkesi, hizmet sektörüne açık bir transit ülkesi durumuna gelmiş bulunuyor.

Dolayısıyla KOBİ’lerin perhizi 3. yılına dayandı. Önce bir ağlaştılar, sonra acaba dediler. En sonunda da sessiz sedasız dağıldılar. Birleşmeyi de bilmiyorlar çünkü öyle bir şey fıtratlarında yok.

ORTAK AR-GE DESTEKLERİ VAR, BAŞVURU YOK

- Evet hocam sizin dediğiniz çok önemli. Bakın bu birleşme konusu hiç gündeme gelmedi neredeyse, kimseler tarafından önerilmedi de.

Ama şu sosyolojiyi biraz bilen bunun çok yeterli olmayacağını bilir. Bakın KOSGEB desteklerinde ortak AR-GE destekleri vardır, cömert desteklerdir. Oraya başvuru 1-2'den fazla değildir. KOSGEB, şirket olmadan 3 kuruşun beraberliğini arar. Ama olmadı.

Yani Türk saray mantalitesinin ortak çalışmaları baba ile oğulları arasında yok iken, böyle kuruş arasında olamayacağını net olarak gördük. Tabii ki alyans dediğimiz bir araya girişler var, anlamlı örnekler var, ama bunların sayısı 2 elin 10 parmağını geçmeyeceğine göre anlamlı örnekler değil. Büyütemeyiz.

TEKSTİL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKTE GERİ KALDI

- Hocam sanayinin kayıp yılında en büyük darbeyi yiyen de tekstil sektörü oldu. Tekstil çok mu zayıf? Şirketler kapandı. Başka ülkelere fabrikaları taşıdılar? Tekstil kendisini toparlayabilir mi? Bu nasıl olabilir?

Sayın Duda, orada şöyle bir şey oldu. Ben bu sene 3-4 anlamlı konfeksiyon kuruluşunu gezme imkanı buldum. Yani bu dijital dönüşümü yapan sürdürülebilirdik kriterlerine uyan. Sizin 2024 raporu var ya, çok önemli bir rapor, o raporu sadece okunmayan, hayata geçiren bir şirketler.

Şunu gördüm ki uluslararası alıcılar, sürdürülebilirdik detaylarında çevre faktörlerini çok öne çıkarmışlar. Kadın çalışan sayısını, çocuk çalışan sayısını filan falan. Benim sektörüm bunlara çok dikkat etmiyordu zaten. Uyum sağlamayı da nasıl geçiştiririz dedi. Ve gerekeni Türkiye'de ne yazık ki 10-20 tanesi yaptı.

MISIR’A GİTMEK KISA VADELİ ÇARE

Bir de Mısır tartışmamız var. Şu an tam rakamını vereyim, 295 kuruluşumuz Mısır'da. Ama Mısır, ayda 100 dolar ücretiyle sadece iş gücü maliyetini düşürüyor. Türkiye'de 200 dolar, Mısır'da 100 dolar.

Ama Batı, İsveç'teki alıcı, Almanya'daki alıcı şunu söylüyor: Arkadaş hayır, boyanın çevre kriterlerine uygun kullanıldığını bilmek istiyorum. Aprelemenin uygun olduğunu bilmek istiyorum.

Orada doğrusu Eximbank diye bir çıkış yaptılar. Orada giyim sanayicileri yönetimi de iyi bir baskı grubu olarak bilgilendirme işlemi yaptı ama sanki Eximbank kaynakları da buna yetersiz. Kısa vadeli çaresi şu an Mısır'a gitmekten ibaret.

GERÇEKÇİ OLALIM, BU KAN KAYBI SÜRECEK

Ama son sayınızda Ahmet Temiroğlu bey çok önemli bir şey söylemiş. Pazarın yoksa hiç oralarda da durma demiş. Oradan sen nakliye faktörünü nasıl halledeceksin? Bu, kısa dönem kurtuluşu anlamında bir olay. Öyle düşünelim.

Kısa vadeli çare göremiyorum. Çünkü son 10 yıl sistematik olarak peyderpey yapılabilecek bir işti bu. Akşamdan sabaha gelmez ki. Dolayısıyla kısa vadeli çözüm olmayacak. Bu sabahki ekonomi haberi 98 bin işçimizin işini kaybettiğini söylüyordu.

Yüzü aşkın iş yerinin de kapandığınızı görüyoruz. Bu kan kaybı sürecek. Orada gerçekçi olalım.

- Peki hocam, sanayideki temel sorun sizin pek çok kez vurguladığınız gibi finansmana erişim sorunu. Burada da ilk akla gelen faizler oluyor tabii ki.

Faizler de enflasyonla bağlantılı olarak sürüyor. Şu anda sürdürülen yüzde 30 küsurluk enflasyon önümüzdeki dönemde nereye kadar gider faizler bu kapsamda ne olur?

- Finansmana kolay ulaşabiliyor muyum? Nasreddin Hoca'nın öyküsünü anlatayım.

Hocanın evine hırsız girmiş. Yahu hoca insan bir kilit asmaz mı demişler. Destur çekmiş, geçiştirmiş. Yahu hoca efendi insan damını yaptırmaz mı? Adam tabii girer demişler. Hoca yine destur çekmiş. Sonunda, yahu demiş, tamam, bütün kusur bende de hırsızın hiç kusuru yok mu demiş.

Şimdi yani bu faizin başlangıç noktasına dönelim. Bu araba dördüncü vitesle değilse de üçüncü vitesle giderken acaba birinci vitesle de gider mi diye bir vites değişikliği yapılmadı mı? Evet, yapıldı.

Orada bir teker kırılmadı mı? Evet. Bir teker kırmanın sonucunu şimdi toparlamaya çalışıyor sayın Şimşek. Dolayısıyla yani bunun da uzun vadeli bir olay olduğunu da biliyoruz.

Sayın Adnan Bali İş Bankası konferanslarında şunu anlatır: Der ki ülkelerin bir basamak üste çıkması yani yatırım yapılabilir seviyesinde bir basamak üste çıkması genellikle iki ile altı yıl arasında bir zaman alır. Evet. Üç basamak aşağı düşmesi ise yirmi dakikalık bir şey oluyor. Bir yanlışlık yapıldı ve düzeltme çalışmaları yapılıyor. Görünen o ki 2026’da da bu sürecek. Merkez Bankası da 3-4 kez enflasyon hedefinde düzeltme yapacak.

KOBİ cephesinde işte arabasını satabilen, yazlığı varsa satabilen, sevgili eşinin altını varsa satabilen biraz daha istim yapmaya bakacak. Gerisini ben yapamıyorum diye devredecek.

Bu arada bu kobilerin büyük bir kısmı dersem yakışıksız olur ama anlamlı bir bölümünün de birbirlerinin tekrarı olduğunu, sektörde artık tıknefes kaldıklarını, kriz olmasa da yaşayamayacaklarını, uluslararası rekabete uyamayacaklarını ‘kral çıplak’ diyecek biri olarak ben de müsaadenizle söylemiş olayım.

Kurumsal olarak ilkini 2019 yılında yayımlamış olduğumuz sürdürülebilirlik raporumuzun güncel gelişmelerle ikincisini hazırlamış olmanın haklı gururunu ve mutluluğunu hissettiğimizi özellikle vurgulamak isterim.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PROJELERİMİZ HIZLA İLERLİYOR

Bildiğiniz gibi, sürdürülebilirlik yalnızca çevreci bir vizyon değil; ekonomik direncimizi, toplumsal duyarlılığımızı ve teknolojik yenilikleri birleştiren bir anlayışı temsil etmektedir. Enerji verimliliği, karbon ayak izinin azaltılması, geri dönüşüm projeleri ve Endüstri 4.0 alt yapıları ile daha yeşil ve dijital bir sanayi modelini hayata geçirmek için çabalarımızı sürdürüyoruz. Bölge Müdürlüğü bünyesinde kurduğumuz İSO 50001 Enerji Yönetim, 27001 Bilgi Yönetim, 14001 Çevre Yönetim ve 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri, verdiğimiz hizmetlerin daha mükemmel olması yönünde yaklaşımımızın birer göstergesidir. Bu anlayışla, her adımımızı gelecek kuşakların da hakkını gözeterek planlıyoruz. Ülkemizde 400’ü aşan sayıdaki organize sanayi bölgesi içerisinde yine ilklerden biri olarak, 2024 yılında kazandığımız Yeşil OSB unvanı altında yürüttüğümüz çalışmalarda bölgemizdeki firmaların çevre çalışmalarını izliyor ve sürekli iyileştirmeyi teşvik ediyoruz. Atık su arıtma tesisimiz, yeşil alan uygulamalarımız ve sürdürülebilir peyzaj projelerimiz ve proje aşamasındaki atık su geri kazanımı projemizle yalnızca üretimi değil; yaşam kalitesini de önemsiyoruz.

Tüm bu başarıları, yönetimimizin vizyonuyla, bölgemizde sayıları 300’e yaklaşan kıymetli sanayicimizin, çalışanlarımızın ve kurum kültürümüze inanan paydaşlarımızın bizlere olan inanç ve destekleriyle gerçekleştiriyoruz. Biz sadece bir Organize Sanayi Bölgesi değil; emeği ve geleceği de temsil eden bir organizasyonuz. Bu anlamda her bir firmamızın sürdürülebilirlik yolculuğuna vereceğimiz katkı, ÇOSB’nin gurur kaynağı olacaktır.

ÇEVREYE DUYARLI ÇÖZÜMLER ÜRETEN DÖNGÜSEL EKONOMİ MODELLERİ GELİŞTİRDİK

2026-2030 dönemi stratejik planımızda, sürdürülebilir üretimi destekleyen, çalışan refahını ve çevresel dengeyi önceliklendiren pek çok projeye yer verdik. Bu doğrultuda çevreye duyarlı çözümler üreten, döngüsel ekonomi modelleri geliştirdik ve karbon azaltımı çalışmalarıyla entegre bir dönüşüm hedefliyoruz.

Sanayileşmenin sorumlulukla, üretimin değerle ve kalkınmanın insanla bütünleştiği bir OSB hayal etmiştik; bugün bu hayali, somut, başarılı uygulamalarla ve sürdürülebilir çalışmalarla yaşatıyoruz. Hep birlikte daha teknolojik ama aynı zamanda daha yeşil, daha dirençli ve daha umut dolu bir geleceğe yürümeye devam edeceğiz.

Yeşil dönüşüm alanında, sadece teknik yatırımlar yapmakla kalmayan; aynı zamanda bu dönüşümün kültürel ve zihinsel boyutunu da sahiplenen bir OSB’yiz. Sanayi tesislerinin sürdürülebilir üretim modellerine geçişini destekleyen altyapı çalışmaları ile bir model oluşturan ÇOSB’nin yaklaşımı, sanayinin çevre ile uyum içinde gelişebileceğini gösteren güçlü bir mesajdır.

ayrıntılı Sürdürülebilirlik Raporu

Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi 2024 Sürdürülebilirlik Raporu üzerine detaylıca bir değerlendirme yapmak gerekirse;

Yayımladığımız 2024 ÇOSB Sürdürülebilirlik Raporu, kurumumuzun, sürdürülebilirliği geçici bir proje alanı olarak değil, kurumsal yönetim anlayışının merkezine yerleştirdiğimizi açık biçimde ortaya koymaktadır. Raporda ele alınan dönem (1 Ocak – 31 Aralık 2024), ÇOSB’nin yalnızca çevresel performansını değil; yönetişim, dijitalleşme, insan ve toplum, afet ve kriz yönetimi gibi çok boyutlu alanlardaki kurumsal kapasitesini de görünür kılmaktadır.

GRI STANDARTLARI İLE UYUMLU

Raporun GRI Standartları (2021) ile uyumlu hazırlanması ve BM Küresel İlkeler Sözleşmesi (UNGC) ile Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) çerçevesinde yapılandırılması, ÇOSB’nin raporlamayı yalnızca bir iletişim aracı değil, hesap verebilirlik ve stratejik yönetişim aracı olarak gördüğünü göstermektedir.

Raporumuzda ÇOSB’nin kurumsal profili detaylı ve veri temelli biçimde sunulmuştur. 1.273 hektarlık alan, 44’ü yabancı 292 aktif firma, yaklaşık 82.000 çalışan, 21 milyar dolar yıllık ciro ve 4 milyar dolar ihracat gibi göstergeler, ÇOSB’nin yalnızca bölgesel değil, ulusal ölçekte de stratejik bir sanayi ekosistemi olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu büyüklük, sürdürülebilirlik perspektifinden bakıldığında iki yönlü bir anlam taşımaktadır: Bir yandan yüksek çevresel ve sosyal etki potansiyeli, diğer yandan ölçek sayesinde dönüşüm kapasitesi.

Rapor, bu dengeyi doğru okuyan bir yaklaşımla hazırlanmıştır. ÇOSB, büyüklüğünü bir risk olarak değil, dönüştürücü güç olarak ele almakta; alt yapı yatırımları, ortak çevre hizmetleri ve dijital sistemlerle bu gücü yönetilebilir hale getirmektedir.

Kurumsal kapasitemizle, kendi imkanlarımızla hazırladığımız ÇOSB 2024 Sürdürülebilirlik Raporu’nun en güçlü yönlerinden biri, yönetişim yapısının detaylı ve şeffaf biçimde ortaya konmasıdır. ÇOSB’un yönetim modeli; Genel Kurul, Denetim Kurul, Yönetim Kurulu ve Bölge Müdürlüğü üzerinden açık biçimde tanımlanmış, organizasyon şeması ve görev dağılımları raporda net şekilde sunulmuştur.

‘ÖĞRENEN’ BİR STRATEJİK DOKÜMAN

Özellikle dikkat çeken hususlar şunlardır: Entegre Yönetim Sistemi (ISO 9001, 14001, 45001, 50001, 27001), Risk ve Fırsat Yönetimine kurumsal bakış, Bilgi Güvenliği ve KVKK uyumunun sürdürülebilirlik bağlamında ele alınması, ÇOSB’nin sürdürülebilirliği yalnızca çevre birimlerinin değil, tüm kurumsal yapının sorumluluğu olarak gördüğünü göstermektedir.

Ayrıca raporda yer alan SWOT analizi, kurumun yalnızca güçlü yönlerini değil, zayıf alanlarını ve tehditleri de açıkça tanımladığını göstermektedir. Bu durum, raporun bir “başarı broşürü” değil, öğrenen organizasyon yaklaşımıyla hazırlanmış stratejik bir doküman olduğunu ortaya koymaktadır.

ÇOSB’nin çevre ve iklim performansı, raporun en hacimli ve en güçlü bölümlerinden biridir. 80.000 m³/gün kapasiteli atık su arıtma tesisi, SCADA tabanlı izleme sistemleri, enerji yönetimi altyapısı ve çevresel izleme mekanizmaları, ÇOSB’nin çevre yönetimini bölgesel ölçekte yönettiğini göstermektedir.

Rapor incelendiğinde Enerji Yönetimi ve Verimlilik, Su ve Atık Su Yönetimi, Atık Yönetimi ve Döngüsel Ekonomi, İklim Değişikliği ve Emisyon Yönetimi, Biyoçeşitlilik ve Yeşil Alanlar konularında yaklaşımımızın ne olduğu görülmektedir.

YEŞİL OSB SERTİFİKASI, ÇEVRESEL PERFORMANSIMIZI DOĞRULUYOR

Raporumuzda özellikle Yeşil OSB Sertifikasının 2024 yılında alınmış olması, ÇOSB’nin çevresel performansının bağımsız bir çerçevede doğrulandığını göstermektedir. Bu sertifika, raporun iddialarını güçlendiren önemli bir kurumsal kazanım olarak öne çıkmaktadır.

ÇOSB Sürdürülebilirlik Raporu, sosyal sürdürülebilirliği yalnızca iş sağlığı ve güvenliği başlığıyla sınırlamamakta; eğitim, kapsayıcılık, toplumsal katkı ve kültürel gelişim boyutlarıyla ele almaktadır. Özellikle; “Özel ÇOSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Zihinsel Engelliler Korumalı İşyeri ve Yaşam Merkezi (ZEKA), ÇOSB Akademi ve eğitim faaliyetleri, sosyal ve kültürel etkinlikler” ÇOSB’nin sanayi bölgesi olmanın ötesine geçerek yerel kalkınmanın sosyal taşıyıcısı rolünü üstlendiğini göstermektedir.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ AKILLI BİR SİSTEM OLARAK ELE ALDIK

Raporumuzda yer alan İnovasyon ve Dijitalleşme ile Afet ve Kriz Yönetimi bölümleri, ÇOSB’nin sürdürülebilirliği yalnızca “yeşil” değil, aynı zamanda dirençli ve akıllı bir sistem olarak ele aldığını göstermektedir. SCADA altyapısı, veri tabanlı yönetim, dijital OSB yaklaşımı ve afetlere hazırlık mekanizmaları, iklim değişikliği çağında sanayi bölgeleri için kritik önemde olan dayanıklılık kavramının ÇOSB tarafından benimsendiğini göstermektedir.

2024 ÇOSB Sürdürülebilirlik Raporu, içerik, yapı ve yaklaşım açısından Türkiye’deki OSB’ler için referans niteliğinde bir çalışmadır. Rapor; stratejik derinliği olan, veri temelli, şeffaf, uluslararası çerçevelerle uyumlu bir sürdürülebilirlik anlayışını yansıtmaktadır.

Sürdürülebilirlik Raporumuz, sonuç itibarıyla; yalnızca yapılanları anlatan bir belge olmanın ötesinde geleceği yönlendiren stratejik bir pusula niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle ÇOSB, sanayi ile sürdürülebilir kalkınmanın bir arada mümkün olduğunu gösteren güçlü bir örnek sunmaktadır.

2025-2026 Değerlendirmesi

Yeni bir yıla başladığımız bugünlerde 2025’i değerlendirmek ve 2026 yılı açısından bakışımız hakkında da bilgi vermek istiyorum:

2025 yılı içerisinde rutin altyapı hizmetlerimizle ilgili, yenileme, yedekleme, bakım vb. çalışmalarımız devam ederken, hizmet süreçlerimizin dijitalleştirilmesi ile ilgili çalışmalarımız da yoğunlaştı. Artık sanayicilerimizle yaptığımız abonelik sözleşmelerimizi dijital olarak imzalıyoruz. Hemen arkasından 2026 yılı başında, hizmet süreçlerimizin bir kısmını daha dijitalleştireceğiz. Hedefimiz tüm hizmet süreçlerimizin tamamen dijital ortamdan yönetilmesi. Diğer taraftan çok önemli bir yatırımı daha tamamladık. Bölge halkına, Sanayi tesislerimizde çalışan arkadaşlarımıza ve ailelerine hizmet vermesi için, projelendirdiğimiz 100 yataklı ÇOSB Kapaklı Devlet Hastanesi’nin inşaatını tamamlayarak, Sağlık Bakanlığı’mıza teslim ettik. Bu modern proje, ÇOSB sanayicilerinin toplumsal sorumluluk anlayışının somut bir göstergesi olup, her zaman gurur kaynağımız olacaktır.

Diğer taraftan Bölge Müdürlüğü kampüsümüz bünyesindeki “ÇOSB Akademi” kapsamında, modern bir eğitim merkezi anlayışıyla sanayicilerimize ve yöneticilerimize yönelik nitelikli eğitim programları düzenlenmektedir. Eğitim faaliyetlerimiz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Dijital Rozet uygulaması ile desteklenmiş; Türkiye’de Dijital Rozet Platformu’na katılan ilk OSB olarak sertifikalarımız dijital ortamda sunulmaya başlanmıştır.

Çerkezköy OSB olarak, 2024 yılı sonunda hak ettiğimiz “Yeşil OSB” unvanımızla ilgili belgemizi bizzat Sanayi ve Teknoloji Bakanımızın elinden aldık. Bundan sonraki yıllarda da 40 adet Yeşil OSB kriterinin yıllar itibariyle gelişimini takip edip, raporlayarak belgemizi daha üst lige taşıma çabasındayız.

FİRMALARIMIZIN PARLAK BAŞARILARI

Geçmiş yıllarda olduğu gibi 2025 yılında da İstanbul Sanayi Odası’nın İlk 500 ve İkinci 500 Sanayi Kuruluşu araştırmalarında sırasıyla 16 ve 17 firmamız; Türkiye İhracatçılar Meclisi İlk 1000 listesinde ise 25 firmamız yer aldı. Firmalarımız OSBÜK tarafından düzenlenen OSB Yıldızları yarışmasında pek çok kategoride ödüller aldı. Aynı şekilde Çerkezköy OSB olarak, en çok katkı veren OSB’ler kategorisinde de ödül aldık. Bu derecelerin tümü, bölgemizin üretim gücünü ve rekabetçiliğini açıkça ortaya koymaktadır.

Önceki yıllardaki uygulamalarımızın devamı niteliğinde, İnsan kaynağını en değerli sermaye olarak gören yaklaşımımız doğrultusunda; mesleki ve teknik eğitim, sürekli öğrenme programları, dezavantajlı grupların istihdamı ve kültür-sanat faaliyetleri ile sosyal kapsayıcılığı önceleyen bir model uygulanmasına devam edilmiştir.

2026 ve Sonrasına Bakış

ÇOSB, doluluk oranı itibarıyla yüzde 95’in üzerinde bir seviyeye ulaşmış durumdadır. Bu nedenle yatay genişlemenin mümkün olmadığı mevcut koşullarda, alanların verimliliğinin artırılması ve yüksek katma değerli büyüme stratejilerine odaklanılmaktadır.

Bu kapsamda hazırlanan 2026–2030 ÇOSB Stratejik Planımız; yeşil dönüşümün hızlandırılması, dijital altyapının güçlendirilmesi, inovasyon kapasitesinin artırılması, insan kaynağının geliştirilmesi, afet ve iş sürekliliği dayanıklılığının güçlendirilmesi ve paydaş ilişkilerinin derinleştirilmesini temel hedefler olarak belirlemiştir.

5G İÇİN HAZIRLANIYORUZ

Önümüzdeki dönemde; fiber altyapının geliştirilmesi, 5G uygulamaları için yeni hatların planlanması, enerji dağıtım şebekesinin modernizasyonu ve atık su geri kazanım yatırımları öncelikli projeler arasında yer almaktadır. Bu çalışmalar halihazırda başlatılmış, projeleri yürütülmektedir. Endüstriyel atık suyun geri kazanılarak, Sanayicilerimize proses suyu sağlanması ile ilgili proje çalışmalarımız devam etmektedir.

Çerkezköy OSB İtfaiye Teşkilatımıza hem ikinci bir lokasyonda yeni bir müfreze alanı, hem de 32 metre merdivenli yeni bir itfaiye aracı kazandırmaya çalışıyoruz. İtfaiye aracımızı yılın hemen başlarında 2026 Şubat ayında teslim almayı bekliyoruz. Müfreze alanımız ile ilgili olarak da, proje çalışmalarımız devam etmektedir.

Afet sonrası en hızlı şekilde kritik hizmetlerimizin devam ettirilmesine yönelik İş Sürekliliği Planı çalışmalarımız, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve AFAD tarafından ortak olarak yürütülen ve bir AB projesi olan RESMAR projesi kapsamındaki pilot OSB’lerden biri olarak devam ettirilmektedir.

“AKILLI OSB – SMART OIZ” UYGULAMALARI DA YAKINDA

Ayrıca “Akıllı OSB – Smart OIZ” uygulamalarımızın katılımcı firmalarımızın kullanımına sunulması ve yapay zekâ destekli sistemlerden daha etkin şekilde faydalanılması hedeflenmektedir.

ÇOSB, Ar-Ge’ yi stratejik gelişim ekseni olarak ele almakta; Tekirdağ’daki Ar-Ge merkezlerinin yarısına ev sahipliği yapmaktadır. Bölgemiz, üretimin yanı sıra yenilik ve teknoloji geliştiren bir sanayi ekosistemine dönüşmektedir. Kurumsal hizmet süreçlerimizin iyileştirilmesine yönelik yazılım ve proje geliştirme çalışmalarımız da bu yaklaşımın bir parçasıdır.

ÇOSB, sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm alanında artık yalnızca altyapı sağlayan değil; çevresel yönetim standartlarını yükselten, enerji ve su verimliliğini teşvik eden, dijitalleşme ile sürdürülebilirliği bütünleştiren ve firmalarını Yeşil Mutabakat sürecine hazırlayan bir “yeşil sanayi bölgesi” kimliği kazanmıştır.

Önümüzdeki dönemde önceliğimiz; dayanıklı ve verimli altyapı, hızlı ve izlenebilir hizmet süreçleri, veri temelli yönetim anlayışı ve çevresel performansı destekleyen ortak kapasitenin güçlendirilmesi olacaktır. 2030 yılına gelindiğinde yeşil üretimi destekleyen, dijital teknolojileri etkin kullanan, çalışan refahını ve çevresel dengeyi önceleyen örnek bir OSB olmak yönünde çabalarımızı sürdüreceğiz.

Zorlu küresel ve ulusal koşullara rağmen üretimden vazgeçmeyen sanayicilerimizin 2026 yılında daha güçlü, daha rekabetçi ve daha yüksek katma değerli bir üretim yapısına ulaşmasını temenni ediyorum.

- Sayın Zeki Dinç, Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi’nin (ÇOSB) katılımcısı olarak Polimer Kauçuk Sanayi ve Pazarlama AŞ’yi bize tanıtır mısınız?

- Şirketimiz, yaklaşık 70 yıllık köklü geçmişiyle hortum sektöründe sadece Türkiye’nin değil, dünyanın en önemli oyuncularından biridir. Bugün Danfoss Power Solutions bünyesinde faaliyetlerimizi sürdürürken, sahip olduğumuz yerel birikimi global standartlarla birleştiriyoruz. Sektördeki öncü rolümüzü; inovasyon, yüksek kalite ve müşteri odaklı yaklaşımımızla her geçen gün pekiştiriyoruz.

150 MİLYON METRE ÜRETİM KAPASİTEMİZ VAR

- Üretim tesislerinizde ne tür üretimler var? Ürün yelpazeniz hakkında bilgi verir misiniz? Firmanızın üretim kapasitesi, çalışan sayısı ve ihracat oranları nelerdir?

-Fabrikamızda Kauçuk, PVC ve Termo Plastik Hortumlar üretmekteyiz. Yıllık yaklaşık 150 milyon metre üretim kapasitemiz vardır. Bunun yarısı Hidrolik Hortumlardır. Diğer yarısı da çeşitli sanayi hortumlarıdır. Bugün fabrikamızda yaklaşık 1.800 kişi çalışmaktadır. Şirket merkezimizi de katarsak, bu sayı yaklaşık 2.000 kişidir. Şirketimiz, üretiminin yüzde 80’ini dünyada 80’den fazla ülkeye ihraç etmektedir.

BİRÇOK YATIRIM YAPIP DEPARTMAN KURDUK

- Ülkemizin tüm sanayi kuruluşlarının gündeminde olan sanayide dijitalleşme, nesnelerin interneti gibi dönüşümlerde Polimer Kauçuk Sanayi ve Pazarlama AŞ hangi aşamadadır? Yapılan çalışmalardan örnekler verir misiniz?

- Günümüzde dijitalleşme ve elektrifikasyon çok önemli hale geldi. Biz de firma olarak bu iki konuya çok önem veriyoruz ve bu amaçla yeni yatırımlar yapıyoruz. Yüksek verimlilik seviyelerini yakalamanın başka yolu yok. Mesela MES-(Manufacturing Execution System) için çalışmalarımız yoğun olarak devam etmektedir. Diğer taraftan Otomatik dozajlama, besleme sistemlerini yatırımını gerçekleştirerek Mixing departmanımızı kurduk. Bazı bölümlerimizde de robotik sistemlerimiz çalışmaya başladı. Danfoss’un onaylı IoT yazılımı Factbird, kauçuk hortum saha çalışma koşullarını simüle eden darbe dayanım test makinalarında (Impulse Test) kullanımına başlanıldı.

KARBON AYAK İZİNİ DÜŞÜRME HEDEFLERİMİZ VAR

- Sürdürülebilirlik ile ilgili çalışmalarınızdan bahseder misiniz? AR-GE çalışmalarınızı bize anlatır mısınız?

- Sürdürülebilirlik, işimizin ve değer zincirimizin merkezinde yer alır. Sürdürülebilirlik ve ESG'yi, operasyonlarımızdan müşterilerimiz için çözüm üretme şeklimize ve insanları yeşil dönüşüme liderlik etmeye cezbetme becerimize kadar yaptığımız her şeye entegre ederek kendimizi daha fazla büyüme ve daha büyük etki için konumlandırmak istiyoruz. Danfoss’un 2030 yılı karbon nötr olma hedefine paralel fabrika olarak farklı kapsamlarda %15-46 arasında karbon ayak izini azaltma hedefimiz vardır. Bu hedef doğrultusunda; geri kazanılmış, rejenere ve bio bazlı sürdürülebilir hammadde kullanımı, fabrika genelindeki enerji tüketiminin optimizasyonu sağlanmaktadır.

Sürdürülebilirlik tüm çalışmalarımızın merkezinde yer almaktadır. Decarbonization-2023 hedeflerimizde, farklı kapsamlarda yüzde 15-46 arasında karbon ayak izini azaltma hedefimiz vardır. Bunun için, kullandığımız hammaddelerden, tükettiğimiz enerjiye kadar geniş yelpazede projelerimiz var.

HER YIL BELLİ BİR BÜTÇEYİ EĞİTİME AYIRIYORUZ
 

- Bildiğiniz üzere, şirketlerde eğitimin çok önemi var. Ne gibi eğitim faaliyetleri yürütüyorsunuz? Üniversite sanayi iş birliği için üniversiteler ile birlikte yürüttüğünüz projeler var mı?

-Eğitim bizim için çok önemli. İç ve dış eğitimler olmak üzere, yıl içinde belli bir bütçeyi eğitim için ayırıyoruz. Çalışanlarımızın ihtiyacı olan eğitimler için yıl içinde devam eden eğitim faaliyetlerimiz var. Bunun yanında Üniversitelerle iş birliğine çok önem veriyoruz. Her yıl onlarca öğrencimize staj imkanı tanıyoruz. Bunun dışında Üniversitelerle AR-GE iş birliği çerçevesinde yoğun iş birliği içerisinde projeler yürütüyoruz.

CANLILARA DOKUNAN SOSYAL SORUMLULUK PROJELERİMİZ VAR
 

- Hangi sosyal sorumluluk projelerini yürütüyorsunuz?

- Polimer Kauçuk olarak, toplumsal faydayı sürdürülebilir bir değer olarak görüyor; hem sosyal çevremizde yaşayan bireylere hem de tüm canlılara dokunan sosyal sorumluluk projeleri yürütüyoruz. Bu kapsamda, geçtiğimiz dönemde gerçekleştirdiğimiz huzurevi ziyaretleriyle yaşlı bireylerimizle bir araya gelerek onlara küçük hediyeler sunduk ve keyifli bir gün geçirmelerine katkı sağladık. Otizmli çocuklar için düzenlediğimiz özel etkinliklerde ise onların mutlu ve özgürce vakit geçirebilecekleri güvenli alanlar oluşturduk. Ayrıca, hayvan barınaklarına sağladığımız mama destekleriyle sokak hayvanlarının yaşam koşullarının iyileştirilmesine katkıda bulunarak, çevremizdeki tüm canlılara karşı sorumluluğumuzun bilincinde olduğumuzu gösteriyoruz.

İHRACAT REKORTMENLERİ LİSTESİNDEYİZ

- İşletmenizin aldığı ödüllerden bize söz eder misiniz?

- Başarılarımızın taçlanması motivasyonumuzu artırıyor. Özellikle TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi) tarafından düzenlenen ödüllerde her yıl kendi kategorimizde en üst sıralarda yer alarak ihracat liderleri arasında bulunmak bizim için büyük bir gurur vesilesidir.

ÇOSB, FİRMALAR İÇİN GÜVENİLİK BİR ORTAM SAĞLIYOR

- ÇOSB hakkında bir şeyler söylemek ister misiniz?

- ÇOSB, bölge sanayicilerimize sunduğu güçlü altyapı, etkin koordinasyon ve çözüm odaklı yaklaşımıyla önemli bir değer yaratmaktadır. Sanayinin sürdürülebilir şekilde gelişmesini destekleyen çalışmaları ve iş birliğine açık yapısıyla, firmalar için güvenilir ve düzenli bir üretim ortamı sağlamaktadır.
 

- Hobilerinizi öğrenebilir miyiz?

- Hobilerim arasında roman, hikâye ve biyografi türlerinde kitap okumak, satranç oynamak, fiziksel olarak aktif kalmamı sağlayan doğa yürüyüşleri ve yeni kültürler tanımama olanak sağlayan seyahat etmek yer alıyor.

Özel ÇOSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, akademik ve teknik eğitimdeki başarısını spor sahalarına da taşımaya devam ediyor. Okulun Genç Erkekler Badminton Takımı, Tekirdağ Gençler İl Birinciliği müsabakalarında sergilediği üstün performansla büyük bir başarıya imza atarak İl Birincisi oldu.

Namağlup Şampiyonluk

Turnuva süresince disiplini, azmi ve güçlü takım ruhuyla dikkat çeken Özel ÇOSB MTAL sporcuları, çıktıkları tüm maçları kazanarak turnuvayı namağlup bitirmeyi başardı.

Hedef: Bölge Müsabakaları

İl şampiyonu olan Genç Erkekler Badminton Takımı, bu önemli sonuçla birlikte Tekirdağ’ı bölge genelinde temsil etme hakkı kazandı. Temsilcimiz, 3–5 Şubat 2026 tarihlerinde yine Tekirdağ’da düzenlenecek olan Bölge Müsabakalarında ter dökecek. Takımın hedefi, bölge finallerinde de aynı başarıyı sürdürerek Türkiye finallerine adını yazdırmak.

Geniş Katılım ve Duygu Yüklü Atmosfer

Programa; Kapaklı Kaymakamı Mustafa Gürdal ve eşi Arzu Gürdal, Tekirdağ ilçe kaymakamlarının eşleri, Kapaklı Belediye Başkanı Mustafa Çetin, ÇOSB Bölge Müdürü F. Çiğdem Baykal, koruyucu aileler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Aile kavramının öneminin vurgulandığı programda, paylaşılan başarı hikayeleri salonda duygusal anların yaşanmasına neden oldu.

Sergi Büyük Beğeni Topladı

Etkinlik öncesinde konuklar, koruyucu ailelerin süreçlerini anlatan metinlerden, çocukların hazırladığı resimlerden ve öğrencilerin aile temalı çalışmalarından oluşan özel bir sergiyi ziyaret etti.

Lycée Rosa Parks ile Eğitimde Güç Birliği

Ziyaretin odağını, projenin Fransa ayağındaki ortağı olan Lycée Rosa Parks oluşturdu. Okul heyeti; modern kampüsü, ileri teknoloji altyapısı ve yenilikçi atölyeleriyle dikkat çeken okulu yerinde inceleyerek mesleki eğitim standartlarını değerlendirdi. Yapılan görüşmelerde, okulun vizyoner yapısının öğrencilerin mesleki gelişimine sağlayacağı katkılar üzerinde mutabık kalındı.

Ana Tema: Güneş Enerjisi Santralleri (GES)

Projenin “GES Sistemlerinin Bakımı ve Sürdürülebilirliği” konusu üzerine odaklanan ziyarette, şu kritik adımlar tamamlandı:

- Müfredat İncelemesi: Fransız meslektaşlarla yapılan toplantılarla eğitim içeriği ve atölye çalışmaları örnekleri yerinde incelendi.

- İş Başı İzleme ve Staj: Öğretmenlerin gerçekleştireceği iş başı izleme ve öğrencilerin staj hareketlilikleri faaliyetlerinin detayları programlandı.

- Teknik İncelemeler: Bölgede GES sistemleri üzerine faaliyet gösteren 3 farklı firmaya ziyaret gerçekleştirilerek, Avrupa’daki sektörel uygulamaların yerinde gözlemlenmesi için iş birlikleri garanti altına alındı.

Türkiye’nin öncü sanayi bölgelerinden biri olan ÇOSB, çevre dostu üretim ve düşük karbon ekonomisine geçiş sürecinde firmalarına rehberlik etmeyi sürdürüyor. Sürdürülebilirlik eğitim serisi kapsamında düzenlenen son etkinlikte, sanayinin en önemli gündem maddelerinden biri olan karbon ayak izi ve emisyon yönetimi tüm yönleriyle ele alındı.

Yönetim Düzeyinde Katılım ve Destek

Eğitim programına ÇOSB Bölge Müdürü F. Çiğdem Baykal da katılım sağladı. Çok sayıda firma temsilcisinin hazır bulunduğu etkinlikte, sanayide yeşil dönüşümün bir seçenek değil, gereklilik olduğu mesajı verildi.

İklim Politikalarından Karbon Ekonomisine Kapsamlı İçerik

Eğitmen Semih Çalışkan tarafından verilen eğitimde, teorik bilgilerin yanı sıra uygulama süreçlerine yönelik kritik başlıklar paylaşıldı. Eğitim kapsamında şu konular derinlemesine incelendi:

• Sera Gazı Emisyonları: Emisyon kaynaklarının belirlenmesi ve etkili azaltım stratejileri.
• Küresel Politikalar ve Mevzuat: Uluslararası iklim politikalarının sanayiye yansımaları ve güncel Türkiye mevzuatı.
• Emisyon Ticaret Sistemleri (ETS): Karbon ekonomileri ve sanayicileri bekleyen yeni finansal modeller.
• Hesaplama ve Raporlama: Standartlara uygun emisyon hesaplama yöntemleri ve raporlama süreçlerindeki püf noktaları.

Eğitim sonunda, değerli sunumları için Semih Çalışkan’a ve katılım sağlayan tüm firma temsilcilerine teşekkür edildi.

ÇOSB, sanayi tesisleri için hayati öneme sahip olan su yönetimi konusunda kapsamlı bir eğitim programına imza attı. Sanayicilerin küresel rekabet gücünü korumayı ve çevresel uyum süreçlerini hızlandırmayı hedefleyen etkinlik, uzman sunumlarıyla büyük ilgi topladı.

Akademik Perspektif ve Uygulama Teknikleri

ÇOSB Bölge Müdürü Sayın F. Çiğdem Baykal’ın katılımıyla gerçekleşen eğitimde, Prof. Dr. Mehmet Kitiş eğitmen olarak yer aldı. Prof. Dr. Kitiş, değişen mevzuat düzenlemelerinden modern teknolojik uygulamalara kadar geniş bir yelpazede katılımcıları bilgilendirerek, işletmelerin su ayak izini nasıl küçültebileceklerine dair teknik detaylar paylaştı.

Eğitimde Öne Çıkan Başlıklar

Katılımcı firmaların su kullanım stratejilerini geliştirmeleri amacıyla eğitimde şu kritik başlıklar ele alındı:

• Yasal Mevzuat ve Yükümlülükler: Sanayi işletmeleri için Su Verimliliği Yönetmeliği’nin getirdiği yenilikler.
• Teknolojik Dönüşüm: Endüstriyel atık su arıtımı ve suyun üretim süreçlerine geri kazandırılmasına yönelik yeni nesil teknolojiler.
• Küresel Standartlar: Tesis içi su verimliliğini artırmaya yönelik dünyadan başarı hikayeleri ve uygulama örnekleri.

Çevresel Uyum ve Rekabet Gücü Vurgusu

Eğitimin sonunda, suyun sanayi için sadece bir girdi değil, stratejik bir değer olduğu vurgulandı. ÇOSB yönetimi, bölge sanayicilerinin çevresel standartlara uyum sağlarken aynı zamanda maliyet avantajı elde etmelerine destek olmaya devam edeceklerini belirtti.

Program, değerli katkıları için Prof. Dr. Mehmet Kitiş’e teşekkür edilmesi ve katılımcı firma temsilcilerinin yoğun ilgi gösterdiği soru-cevap bölümünün ardından sona erdi.

Eğitimler, Kapaklı Halk Eğitim Merkezi bünyesinde "Diksiyon ve Sunuculuk – Spikerlik" dersleri veren eğitmen Hatice Atalay tarafından gerçekleştirildi. Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına uygun olarak hazırlanan 40 ders saatlik program kapsamında katılımcılar şu ana başlıklar üzerinde çalıştı:

• Güzel Konuşmaya Hazırlık: Nefes teknikleri, ses eğitimi ve diksiyonun önemi.
• Konuşma Tekniği: Kelimelerin doğru telaffuzu (boğumlanma), vurgu ve durak kullanımı.
• Anlatım: Doğallık, üslup ve hitabet gücü.
• Jest ve Mimik: Duygu ve düşüncelerin beden diliyle desteklenmesi.

Eğitim süresince teorik bilgilerin yanı sıra ses kayıt cihazları ve görsel materyaller desteğiyle uygulamalı çalışmalar da yapıldı.

Etkili İletişim ve Sosyal Farkındalık

Özel ÇOSB MTAL Rehberlik Servisi koordinasyonunda, Kapaklı Belediyesi Uzman Klinik Psikoloğu Ceren Sayın Eski tarafından öğrencilere “Etkili İletişim Becerileri” semineri verildi. Eğitimde; sağlıklı iletişimin ilkeleri, beden dili, aktif dinleme ve empati gibi konular ele alındı.

Sürdürülebilir Bir Gelecek ve Yeşil Yakalılar

Okul, çevre bilincini profesyonel bir vizyonla buluşturmak amacıyla iki önemli ismi ağırladı:

Yeşil Yakalı Meslekler: Marmara Üniversitesi STKAM Direktörü Prof. Dr. Esra Yüksel Acı, "Sürdürülebilirlik ve Geleceğin Mesleği: Yeşil Yakalılar" konulu seminerde yenilenebilir enerji ve döngüsel ekonomi alanındaki kariyer fırsatlarını öğrencilere aktardı.

Sektörel Bakış: Beko Elektronik İşletmesi Çevre Mühendisi Elif ÖZTÜRK, 11. sınıf öğrencilerine enerji verimliliği ve geri dönüşümün kurumsal önemini örneklerle anlattı.

Törene; Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, Tekirdağ Milletvekili Gökhan Diktaş, Çerkezköy Kaymakamı Nazmi Günlü, Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay, Çerkezköy Cumhuriyet Başsavcısı Cihat Yılmaz, İl Milli Eğitim Müdürü Dr. Abdülaziz Yeniyol, Çerkezköy OSB Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sözdinler ve TEKNOFEST Genel Sekreteri Muhammet Saymaz da katıldı.

TEKNOFEST 2025’te dereceye giren okul ve takımların ödüllerine kavuştuğu törende, Özel ÇOSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi de finallere kalarak elde ettiği başarıyla dikkatleri üzerine çekti. Geleceğin teknolojilerine yön veren gençlerin ödüllendirildiği etkinlik, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

ÇOSB bünyesinde faaliyet gösteren Zihinsel Engelliler Korumalı İşyeri Atölye ve Yaşam Merkezi (ZEKA), özel bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla anlamlı bir seminere ev sahipliği yaptı. Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen Sağlıklı Beslenme Semineri’nde, çalışanların ve ailelerinin beslenme konusundaki farkındalıklarının artırılması hedeflendi.

Uzman Diyetisyen Burcu Akca Bilgilendirdi

Özel İrmet Hastanesi Diyetisyeni Burcu Akca’nın konuşmacı olarak katıldığı etkinlikte; özel bireylerin fiziksel gelişimi, doğru porsiyon kontrolü ve dengeli beslenme alışkanlıkları ele alındı. Akca, özellikle zihinsel engelli bireylerde beslenmenin hem fiziksel sağlık hem de günlük performans üzerindeki kritik önemine vurgu yaparak, ailelere evde uygulayabilecekleri pratik ve sağlıklı çözüm önerileri sundu.

ÇOSB Müdürlüğü, kış mevsiminde yaşanabilecek olumsuz hava koşullarına karşı hazırlıklarını tamamladı. Araçların tüm bakımlarının yapılmasının yanı sıra, yoğun kar yağışı ve buzlanmalarda yollara serpilmek üzere kullanılacak tuz tedariği de gerçekleştirildi.

Ekipler 24 Saat Teyakkuzda Olacak
 

Greyder, kepçe, Unimog tuz serpme ve kar küreme aracı, kar küreme ve tuz serpme kamyonu, solüsyon atma aracı ve önlerinde kar küreme bıçağı olan traktörleri ile ekipmanlarını kış şartlarına göre hazırlayan ÇOSB Müdürlüğü, stratejik planlamasını yaptı.

Müdürlük, yoğun kar yağışı durumunda bölge içerisindeki yolların kapanmaması ve sanayicinin mağduriyet yaşamaması adına ekiplerin 24 saat boyunca göreve hazır bulunacağını kaydetti.

ÇOSB ZEKA binasında gerçekleşen organizasyonda, merkezde çalışan özel bireyler “Kendi Pizzanı Kendin Yap” etkinliğinde bir araya geldi. 3 Aralık Dünya Engelliler Günü dolayısıyla düzenlenen programa, İŞKUR Çerkezköy Şube Müdürü İlhan Burak, ÇOSB Bölge Müdürlüğü yetkilileri ile ZEKA bünyesinde faaliyet gösteren firmaların temsilcileri de katılarak bu anlamlı günde çalışanları yalnız bırakmadı.

Mutfakta Hünerlerini Sergilediler

Etkinlik kapsamında mutfak önlüklerini giyen ZEKA çalışanları, kendi pizzalarını hazırlamanın heyecanını yaşadı. Hamur açmaktan malzeme seçimine kadar pizzanın her aşamasını kendi zevklerine göre tasarlayan ÇOSB çalışanları, hem el becerilerini sergiledi hem de kendi ürettikleri lezzetleri tatmanın mutluluğunu paylaştı.
 

Sihirbaz Gösterisiyle Kahkaha Tufanı
 

Pizza atölyesinin ardından gerçekleşen sürpriz etkinlik ise güne damgasını vurdu. Düzenlenen sihirbaz gösterisi, katılımcılara unutulmaz anlar yaşattı. İllüzyon numaralarını büyük bir ilgi ve şaşkınlıkla izleyen ZEKA çalışanları, gösteri boyunca keyifli vakit geçirdi.

Birlik ve Beraberlik Mesajı

ÇOSB yetkilileri ve firma temsilcilerinin, merkez çalışanlarıyla yakından ilgilendiği etkinlikte, engelli bireylerin iş ve sosyal yaşamdaki yerinin önemine vurgu yapıldı.

Tiyatro oyununa; ÇOSB Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sözdinler, ÇOSB Yönetim Kurulu Üyesi M. Gürdal Adal, Denetim Kurulu Üyeleri Saim Buyruk ve Hakan Felek, ÇOSB Yönetim Kurulu Yedek Üyesi Metin Güler, ÇOSB Bölge Müdürü F. Çiğdem Baykal katıldı. Ayrıca Çerkezköy İlçe Jandarma Komutanı J. Ütğm. Muhammet Süleyman Rüzgar ve Kapaklı İlçe Jandarma Komutanı J. Kd. Bçvş. Ayhan Aytaç da davetliler arasında yer alarak oyunu ilgiyle izledi.

İzleyiciyi hem eğlendiren hem de düşündüren oyun, ana karakterlerden Su’nun sevgilisi Ateş üzerinde uygulayabildiği mucizevi bir yöntemi keşfetmesiyle başlıyor. Başlangıçta dirense de gücün cazibesine kapılan Su’nun, Ateş’i kendi isteklerine göre şekillendirme çabası, ilişkideki tüm dengelerin bozulmasına yol açıyor. Gerçeklik ile mucizenin iç içe geçtiği bu fantastik yolculuk, kontrolün kaybedildiği çarpıcı bir finalle son buluyor.

Aslı Bekiroğlu ve Tolga Güleç’in başarılı performanslarına Yusuf Burak Kurtoğlu, Metin Kurt ve Hüseyin Yıldırım eşlik etti. Tek perdelik oyunun sonunda sahneye çıkan oyuncular, izleyiciler tarafından uzun süre ayakta alkışlandı. Etkinlik, çiçek takdiminin akabinde sona erdi.

Tek perdelik oyun izleyicilerden tam not aldı

Çerkezköy OSB Konferans Salonu’nda gerçekleşen tiyatro etkinliğine bölge halkının ve sanatseverlerin ilgisi yoğun oldu. Etkinliğe; Çerkezköy OSB Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sözdinler, ÇOSB Başkan Vekili Natan Yakuppur, Denetim Kurulu Üyesi Saim Buyruk, ÇOSB Yönetim Kurulu Yedek Üyesi Veli Ağ ve ÇOSB Bölge Müdürü F. Çiğdem Baykal ile birlikte çok sayıda tiyatro sever katıldı.

Oyunun sonunda sahnelenen performans ayakta alkışlandı. Etkinlik, Çerkezköy OSB Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sözdinler’in oyunculara çiçek takdiminde bulunmasıyla sona erdi.

Kapaklı İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde görev yapan Psikolog Feyza Körpeci tarafından verilen seminerde; Teknoloji Bağımlılığı, İnternetin Güvenli Kullanımı ve Siber Zorbalık konuları detaylı bir şekilde ele alındı.

Eğitim İçeriğinde Neler Konuşuldu? Seminer süresince öğrencilerimiz; dijital dünyada güvenli davranış geliştirme, teknoloji kullanımında öz denetim sağlama, çevrimiçi ortamların riskleri, zorbalık türleri ve siber zorbalıktan korunma yolları gibi hayati konularda bilgi sahibi oldular. Bu çalışma, öğrencilerimizin hem dijital ortamda hem de sosyal ilişkilerinde daha bilinçli ve sorumlu davranmalarına büyük katkı sağladı.

ÇOSB, sanayi tesislerinin en önemli gider kalemlerinden biri olan enerji konusunda kapsamlı bir eğitim programı gerçekleştirdi. Bölge sanayicilerinin yoğun katılım sağladığı programda, enerjinin sadece bir maliyet değil, doğru yönetilmesi gereken stratejik bir kaynak olduğu vurgulandı.

ISO 50001 ve Güncel Mevzuat Mercek Altında

Eğitmen Ahmet Edepli rehberliğinde gerçekleştirilen eğitimde, işletmelerin enerji performanslarını artırmalarına yönelik kritik bir yol haritası paylaşıldı. Eğitim kapsamında; Türkiye’nin enerji profili ve iklim değişikliği üzerindeki etkilerinden başlanarak, güncel enerji mevzuatları ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi belgelendirme süreçleri teknik detaylarıyla aktarıldı.

Enerji Tasarrufu ve Örnek Uygulamalar

Katılımcılar, teorik bilgilerin yanı sıra sanayide uygulanmış başarılı enerji verimliliği projelerini ve tasarruf yöntemlerini inceleme fırsatı buldu. Eğitimde öne çıkan temel başlıklar şunlar oldu:

• Enerji Yönetimi Kavramları: Temel prensipler ve verimlilik artırıcı yöntemler.
• Mevzuat Uyumu: Türkiye’nin enerji politikaları ve işletmeleri bekleyen yasal yükümlülükler.
• Karbon Ayak İzi: Enerji verimliliği yoluyla karbon salınımının azaltılması.
• Uygulama Örnekleri: Sahadan reel tasarruf senaryoları ve vaka analizleri.