Bilgi Üniversitesi Finans Uygulama ve Araştırma Merkezi (CEFIS) Direktörü Özlem Derici Şengül, seçimlerin iki hafta öncesinde mevcut ekonomik görünümü ortaya koydu ve seçim sonrası senaryoları değerlendirdi.
Yılın ilk çeyreğinin, Dolarda 19.2 TL seviyesi, yüzde 50.5 enflasyon ve yüzde 35’lere varan mevduat faizleriyle tamamlandığını vurgulayan Şengül bu ortamda girilen seçimler sonrasındaki senaryolarla ilgili şunları söyledi:
İYİMSER SENARYO
“Seçim sonrası politikalar iktidarın ve/veya ekonomik politikaların değişip değişmemesine göre siyah ve beyaz kadar birbirinden farklı olacağından seçim sonrası ile ilgili olarak iki senaryo ile çalışmayı uygun bulduk. İyimser senaryoda temel varsayım ekonomi yönetiminin tamamen değişmesi, Merkez Bankası bağımsızlığının yeniden tesis edilmesi ve kanunlarla korunması, yabancı yatırımcının Türkiye’de pozisyon almasını engelleyen BDDK swap ve kredi limitleri gibi uygulamaların kaldırılması. Bu senaryoda kademeli faiz artışlarıyla uygulanacak sıkı para politikasının sermaye girişi ile birleşerek 2024 itibarıyla enflasyonda, kurda, faizde düşüşlerin yaşanacağı bir bileşim öngördük. Böylece ilk etapta yeniden dengelenme çabası içinde olan Dolar kurunun 25 TL seviyesinin üzerine çıktıktan sonra 15’lere kadar gerileyebileceğini düşünüyoruz.
KÖTÜMSER SENARYO
Kötümser senaryoda ise ekonomi yönetimi gevşek para ve maliye politikalarına devam eder, yılın ikinci yarısında oluşan kaynak sıkıntısı ekonomik yavaşlamaya neden olur, öte yandan enflasyonu dizginlemek adına bir adım atılmadığı için enflasyon yılı yüzde 50'nin üzerinde kapatır. Bu senaryoda ekonomi yönetiminin sınırlı da olsa önlem almak zorunda kalacağını ancak anlamlı bir sıkılaştırmaya yanaşmayacağı için uzun soluklu bir enflasyon dönemi öngördük.”
BÜYÜME GERİLEYECEK
Özlem Derici Şengül, her iki senaryoda karşılaşılacak en belirgin sonucun büyümeden feragat edilmesi olacağını, büyüme beklentisini yüzde 2.5 gibi düşük bir düzeye çekileceğini belirterek, “Ancak iki senaryo arasındaki temel fark, birincisinde enflasyon ve düşük büyümeden oluşan stagflasyonun 2024’e de taşınması, diğerinde ise 2024’e enflasyon ve büyüme görünümü açısından çok daha sağlıklı bir kompozisyonda girilmesi olacaktır.” dedi.
KREDİYE ERİŞİM SORUNU SÜRECEK
Piyasa faizlerinde artışın kaçınılmaz göründüğünü, 2024 yılında krediye erişim sorununun büyümesini beklediklerini söyleyen Şengül faizler ve döviz kuruna ilişkin tahminlerini şöyle anlattı:
TAHVİL FAİZLERİNİN YÖNÜ
“İki yıllık gösterge tahvil faizinin kötümser senaryoda yılsonunda yüzde 30’un üzerine çıkmasını, 2024’te de yüksek kalmasını bekliyoruz. İyimser senaryoda ise yılın ikinci yarısında bütçede normalleşmenin başlaması ve faizlerdeki düşüşe yardımcı olması, ayrıca yabancı yatırımcı girişinin başlaması sayesinde faizlerin önce yüzde 20’lerin üzerine çıkmasını ancak bu yıl sonunda yüzde 18’lere gerilemesini bekliyoruz.
IMF FINANSMANI KURDAKİ BASKIYI AZALTIR
İyimser senaryoda sıcak para şeklinde olsa da sermaye girişinin kur üzerindeki baskıyı almasını bekliyoruz. Baz senaryomuz olmasa da yeni ekonomi yönetiminin IMF'ye başvurması ve yaklaşık 200 milyar dolarlık dış finansman ihtiyacının 50-60 milyar dolarını buradan karşılaması da kur üzerindeki baskıyı hafifletecektir.”