Özellikle finansal tabloların zamanında sunulmaması, TTK m. 437’ye açık aykırılık teşkil eder.

Değerli dostlar, Genel Kurul Kararının İptali yazımın ikinci bölümünü aşağıda sunuyorum.

Bilindiği üzere, anonim şirket genel kurul kararlarının butlanı (kesin hükümsüzlüğü), Türk Ticaret Kanunu’nun 447. maddesi ile kabul edilmiştir. Maddede bazı örnekler sayılmış olmakla birlikte, bu örnekler sınırlı nitelikte değildir.

Maddenin gerekçesine göre, batıl genel kurul kararları baştan itibaren hükümsüzdür ve sonradan zaman geçmekle geçerli hâle gelmez. Hatta batıllık, mahkemece re’sen dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte, batıllığın bir tespit davası açılarak mahkeme kararıyla belirlenmesi de mümkündür.

TTK m. 447’de (a), (b) ve (c) bentleri hâlinde, örnek kabilinden batıl kararlar sayılmıştır. Buna göre özellikle;

  • Pay sahiplerinin vazgeçilemez haklarını sınırlayan veya ortadan kaldıran,
  • Bilgi alma ve inceleme hakkını kanunun öngördüğü sınırlar dışında kısıtlayan,
  • Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması ilkesine aykırı olan

genel kurul kararları batıl kabul edilir.

Daha önce de ifade edildiği üzere, genel kurul kararlarının batıl olduğu iddiası bir defi olarak ileri sürülebileceği gibi, herhangi bir süreye tabi olmaksızın tespit davası açılarak da ileri sürülebilir.

Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 14.06.2012 tarihli, 3574 E., 10601 K. sayılı kararına göre; yoklukla malul kararların geçersizliğinin tespiti istemi hak düşürücü süreye tabi değildir.

Keza, genel kurul kararının iptali davasında davacının karşı oy kullanmamış olması tek başına belirleyici değildir. Mahkeme, kararın mutlak butlanla sakat olup olmadığını re’sen değerlendirmeli ve buna göre hüküm kurmalıdır.

Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 16.12.2011 tarihli, 6509 E., 17168 K. sayılı kararında da bu yönde hüküm kurulmuştur. Ayrıca çağrısız toplantılarda, tek bir pay sahibi veya temsilcisi bulunmaz ya da toplantıyı terk eder veya toplantı şekline itiraz ederse, bu durum genel kurulun işleyişini etkilemese dahi alınan kararlar geçersiz sayılır. Aynı doğrultuda 01.12.2011 tarihli, 2486 E., 16204 K. sayılı karar da mevcuttur.

Genel Kurul Tutanaklarının Deftere İşlenmesi

Genel kurul toplantı tutanakları ve alınan kararlar, karar defterine işlenmelidir. Bunun yanında, düzenlenen toplantı tutanağının deftere yapıştırılması da mümkündür.

TTK m. 424 – Bilançonun Onaylanması

TTK m. 424’e göre, bilançonun onaylanmasına ilişkin genel kurul kararı, aksine bir açıklık bulunmadıkça yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve denetçilerin ibrası sonucunu doğurur. Ancak bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi belirtilmemişse ya da şirketin gerçek durumunun görülmesini engelleyen unsurlar bulunuyorsa ve bu durum bilinçli ise, onama kararı ibra sonucunu doğurmaz.

Bu konuda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 01.07.2002 tarihli, 3154 E., 6848 K. sayılı kararı yol göstericidir. Karar her ne kadar kooperatiflere ilişkin olsa da, ilke olarak anonim şirketler bakımından da uygulanabilir.

Karar özetle; genel kurul toplantısından en az 15 gün önce bilançonun incelemeye açık tutulması gerektiğini, bu kurala aykırılığın iptal davasına konu olabileceğini; ancak tek başına iptal için yeterli olmadığını belirtmektedir. Ayrıca, davacının bilançonun gerçeği yansıtmadığını, gerçeğin gizlendiğini veya sahtecilik yapıldığını da ispat etmesi gerekir.

TTK m. 437 – Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı

TTK m. 437 uyarınca;

  • Finansal tablolar, faaliyet raporu ve denetim raporları, genel kuruldan en az 15 gün önce pay sahiplerinin incelemesine sunulmalıdır.
  • Her pay sahibi, şirketten bilgi talep edebilir ve belirli şartlarla inceleme yapabilir.
  • Bu hak, vazgeçilmez nitelikte olup esas sözleşme veya organ kararlarıyla sınırlandırılamaz.

Bilgi alma ve inceleme hakkı, pay sahiplerine tanınmış bireysel ve vazgeçilmez bir haktır. Bu hak, genel kurul öncesinde, sırasında ve sonrasında kullanılabilir.

Bu hakkın ihlali hâlinde, genel kurul kararının iptali davası açılabilir. Ancak bunun için, söz konusu ihlal gerçekleşmemiş olsaydı genel kurul kararının farklı olacağının ve ihlal ile karar arasında illiyet bağı bulunduğunun ispatı gerekir.

Sonuç ve Değerlendirme

Finansal tabloların süresinde incelemeye sunulmaması:

  • Pay sahiplerinin bilgi alma ve oy haklarını fiilen kullanmalarını engeller,
  • Bu nedenle alınan genel kurul kararlarını hukuken sakatlar.

Bu kapsamda aşağıdaki hâller genel kurul kararlarının iptal sebebini oluşturur:

  • Kanuna aykırılık,
  • Esas sözleşmeye aykırılık,
  • Dürüstlük kuralına aykırılık.

Özellikle finansal tabloların zamanında sunulmaması, TTK m. 437’ye açık aykırılık teşkil eder.